یکشنبه ۰۳ بهمن ۱۳۹۵

تبلیغات

پرورش خلاقیت در مدارس

danesheroz1 آبان ۵, ۱۳۹۲ ۰
پرورش خلاقیت در مدارس

دانش روز: همه انسانها در کودکی از استعداد و خلاقیت برخوردارند، اما نداشتن محیط مناسب و بی توجهی به این توانایی و عدم تقویت آن مانع بروز خلاقیت می شودو با افزایش سن میزان خلاقیت در افراد کاهش می یابد لذا آموزش و پرورش مهمترین و بهترین نهاد تاثیرگذار در افزایش میزان خلاقیت در افراد جامعه است.

  به گزارش دانش روز، در این تحقیق به بررسی چگونگی پرورش خلاقیت در مدارس پرداخته شده است  . جهت پرورش خلاقیت در مدارس , مدیران با برنامه ریزی دقیق و صحیح به ایجاد محیطی خلاق در مدارس کمک کرده و معلمان با داشتن نگرش خلاق , پذیرش تغییر , تشویق نظریه های جدید, تغییر شیوه های ارزشیابی , دانش خلاقیت  یا دانش تکنیک های خلاقیت و برگزاری کارگاههای خلاقیت و…به پرورش خلاقیت در مدارس و به خصوص دانش آموزان کمک می کند.

مقدمه :

خلاقیت عامل کلیدی موفقیت و بلکه بقای سازمانها و همچنین رمز تکامل و سعادت دنیوی و اخروی بشر  هنوز جایگاه واقعی خود را نه تنها در جامعه بلکه در محافل علمی و آموزشی کشور پیدا نکرده است . بطور کلی میتوان گفت که سعادت انسان در گرو خلاقیت است . خلاقیت در بعد مادی به معنی اکتشافات مختلف و اختراع ماشین آلات ,محصولات و خدمات جدید و… زندگی دنیوی انسان را سامان میدهد و خلاقیت های معنوی (غیرمادی) کمال انسانی و سعادت زندگی معنوی او را مهیا میسازد . انسان برای رسیدن به کمال و قرب الهی ,باید مراحل زیادی را طی کند و طی این طریق ,احتیاج به ذهنی خلاق و باز دارد . در میان سازمان‌ها،رسالت آموزش و پرورش در زمینه سازگاری و تطابق،حساس تر و حیاتی تر از سایر سازمان‌ها است.زیرا وظیفه عمده زمینه سازی و ایجاد تغییر و تحول در جامعه را بر عهده دارد و به همین منظور توجه به مساله خلاقیت و نوآوری در سازمان‌های آموزشی،از اهمیت بیشتری برخوردار است. چراکه وزارت آموزش و پرورش با توجه به گستردگی و نقش زیربنایی آن مسئولیت اصلی روال بخشیدن به خلاقیت و نوآوری در جامعه را برعهده دارد. در این تحقیق به بررسی چگونگی پرورش خلاقیت در مدارس پرداخته شده است.

خلاقیت :

خلاقیت ازجمله مسائلی است که درباره ماهیت و تعریف آن تاکنون بین محققان و روان شناسان توافقی بعمل نیامده است . تورنس بعد از پنجاه سال تحقیق و آزمون خلاقیت معتقد است که نمی توان تعریف جامعی از خلاقیت ارائه داد (صمد آقایی,۱۳۸۳). خلاقیت همچون عدالت ,دموکراسی و آزادی دارای معانی مختلفی است ولی یک عامل مشترک در تمام خلاقیتها این است که خلاقیت همیشه عبارت است از پرداختن به عوامل جدیدی که عامل خلاقیت در آنها موجود بوده و به عنوان مجموع میراث فرهنگی عمل میکنند ولی آنچه که تازه است ترکیب این عوامل در الگویی جدید است (جک هالوران ,دوگلاس نبتون ,۱۹۹۲) خلاقیت یعنی توانایی ترکیب ایده ها در یک روش منحصر به فرد یا ایجاد پیوستگی بین ایده ها(رابینز , ۱۹۹۱).خلاقیت عبارتست از بکارگیری توانایی های ذهنی برای ایجاد یک فکر یا مفهوم جدید(رضائیان,۱۳۷۳).خلاقیت ,پیدایی و تولید اندیشه و فکری نو است (نیکنامی و همکاران ,۱۳۸۸).جامع‌ترین تعریف خلاقیت توسط <گیلفورد> دانشمند آمریکایی عرضه شده است. او خلاقیت را با تفکر واگرا (دست یافتن به رهیافت‌های جدید برای مسائل) در مقابل تفکر همگرا(دست یافتن به پاسخ) مترادف دانسته است. افرادی که تفکر واگرا دارند در فکر و عمل خود با دیگران متفاوتند و از عرف و عادت دور شده روش‌های خلاق و جدید را به کار می‌برند(قاسم زاده کاکرودی,۱۳۸۹).

تحقیق در مورد خلاقیت و عناصر تشکیل دهنده آن توسط دانشمندان علوم اجتماعی از بیش از یک قرن پیش  آغاز شد . اما انگیزه اصلی پژوهش از سال ۱۹۵۰ توسط گیلفورد(Guilford) ایجاد گردید .  وی خلاقیت را با تفکر واگرا در مقابل تفکر همگرا میدانست (مدنی پور ,  ۱۳۷۵).

گزلین معتقد است که خلاقیت ارائه کیفیت های تازه ای از مفاهیم و معانی است (سام خانیان ,۱۳۸۴). ورنون معتقد است خلاقیت توانایی شخص در ایجاد ایده ها , نظریه ها , بینش ها , اشیاء جدید و بازسازی مجدد د رعلوم و سایر زمینه ها است که از نظر محققان , ابتکاری و از لحاظ علمی , زیبایی شناسی , فن آوری و اجتماعی , باارزش قلمداد می گردد (سام خانیان ,۱۳۸۴) .

لوتاز (۱۹۹۲) از اساتید رفتارسازمانی ,خلاقیت را به وجود آوردن تلفیقی از اندیشه ها و رهیافت های افراد و یا گروهها در یک روش جدید , تعریف کرده است . بارزمن خلاقیت را فرایند شناختی از بوجود آمدن یک ایده , مفهوم , کالا یا کشفی بدیع می داند (مدنی پور ,  ۱۳۷۵).

فرایند خلاقیت :

اتریک از صاحبنظران مدیریت  ,فرایند خلاقیت را از اندیشه تا عمل به سه مرحله : بوجودآوردن اندیشه ,پرورش اندیشه وبکارگیری اندیشه تقسیم کرده است . (اتریک ,۱۹۷۴) آلبرشت ,مراحل خلاقیت عملی و قابل اجرا تری را که از پنج مرحله تشکیل شده است ,پیشنهاد میکند . این مراحل به ترتیب عبارتند از : جذب اطلاعات , الهام , آزمون , پالایش و عرضه . (آلبرشت ,۱۹۸۷)  آلبرشت معتقد است که شخص خلاق ,اطلاعات پیرامون خود را جذب میکند و بررسی مسائل ,رهیافتهای مختلفی را مورد بررسی قرار میدهد . زمانی که ذهن فرد خلاق از اطلاعات خام انباشته شد بطور غیرقابل محسوس شروع به کار میکند و پس از تجزیه و تحلیل و ترکیب اطلاعات , رهیافتی برای مسئله ارائه میکند . (مدنی پور ,  ۱۳۷۵).

 آموزش پرورش و خلاقیت :

وزارت آموزش و پرورش با توجه به گستردگی و نقش زیربنایی آن مسئولیت اصلی روال بخشیدن به خلاقیت و نوآوری در جامعه را برعهده دارد ضروری است که بستر مناسب برای تبلور خلاقیت و نوآوری در سازمان مدیریت آموزش و پرورش ایجاد کرد تا بتوان خلاقیت و نوآوری را در جامعه شکوفا و هدایت کرد برای نیل به این منظور ایجاد فضای مناسب در محیط‌های آموزشی الزامی است. نخستین گام جهت ایجاد فضای مناسب برای ظهور خلاقیت و نوآوری تغییر در محیط‌های سازمانی است. از آنجا که تغییر، اصلاح و بهبود مبنای بروز خلاقیت و نوآوری است لذا میل به عدم تمرکز در فعالیت‌های سازمان نیروی انسانی و استفاده از انواع روش‌های اصلاحی و بهبود ضروری است. کارگزاران مدرسه و والدین (مربیان مدرسه و خانه )با شیوه های سخت گیرانه قادر به رهبری و تربیت افراد خلاق نیستند (نفر,۱۳۸۹)

دانش آموزان خلاق از قدرت استدلال، درک سریع مفاهیم و حافظه‌ی قوی برخوردارند و لزوما در آزمون‌های هوشی نمره‌ی چندان فوق‌العاده‌ای کسب نمی‌کنند. اما در آزمون‌های مربوط به سنجش مهارت‌های تفکر واگرا نمره بالایی به دست می‌آورند. بنابراین اشخاص تیزهوش نیستند  بلکه دارای هوش متوسط هستند . کمبود خلاقیت را فقط به افرادی که عقب‌ماندگی ذهنی دارند می‌توان نسبت داد. (سیف ۱۳۶۹-ص۵۴۹) دانش‌آموزان خلاق راه‌های خلاقانه‌ای برای حل مسایل ارائه می‌دهند. آنها در بازخوردها و نگرش‌های خود مستقل و بی‌تعصب هستندوترجیح می‌دهند از نظر یادگیری در شرایط باز و نامحدود فعالیت کنند. به فعالیت‌های فرهنگی بیش از ورزش و فعالیت‌های اجتماعی علاقه دارند. احساس بی‌شباهت بودن به دیگران دارند. در فعالیت‌های گروهی نقش رهبر را به عهده می‌گیرند و برای مشورت بیشتر به دوستان مراجعه می‌کنند. دارای تخیلی قوی هستند و حتی در کودکی دوست خیالی داشته‌اند. دارای رویاهای با شکوه و وحشت‌انگیز هستند سوالات آنها عجیب و غریب است.

ازاصول و روش هایی که کیفیت آموزش را در زمینه ی خلاقیت افزایش داده ومی تواند در فرایند رشد خلاقیت نقش مهمی داشته باشد به موارد زیر میتوان اشاره کرد:۱) دانش آموزان را به تناسب رفتارها ، فعالیت ها و دستاوردهای خلاق آن ها مورد تشویق قرار داد.۲) به دانش آموزان ,آموزش داده شود  که نسبت به ایده ها و افکار خود حساس باشند .۳) در مورد ماهیت خلاقیت و مفاهیم آن ، به دانش آموزان اطلاعات لازم داده شود.۴)حد امکان از وسایل و روش های آموزشی دیداری _ شنیداری استفاده شود.۵) برای تخیلات و افکار نو دانش آموزان ارزش و احترامی ویژه قائل شد.۶)به دانش آموزان آموزش داده شود که افکار و رفتارهای خود را بیش از حد مورد قضاوت و ارزش یابی قرار ندهند.۸) با از روش پرسش و پاسخ برای دانش آموزان استفاده شودتا آن ها به پرسیدن سوالاتشان ترغیب شوند.۹)برای حل مسایل ، همواره راه های متعددی را جست و جو کنند.۱۰) تا حد امکان به دانش آموزان امنیت و آزادی عمل داده شودتا از وضع مقررات خشک و محدود کننده در کلاس خودداری شود. ۱۱)خلاقیت و آثار و نتایج ارزشمند تفکر خلاق را برای آن ها تبیین کنیدو…(سام خانیان ,۱۳۸۴٫(

 

فرنودیان (۷۰-۱۳۶۷)ویژگی محتوای آموزشی خلاق را “قابل یادگیر بودن محتوابا تاکید بریادگیری از چند حواس مختلف ووجود ارتباط بین محتوای درسی و محیط ” بیان میدارد(سام خانیان ,۱۳۸۴(.

 

دکتر جلیل صمد آقایی در کتاب کارآفرینی جوهره خلاقیت (۱۳۸۳) , نظام آموزش و پرورش سنتی را یکی از عوامل مهم موانع خلاقیت عنوان کرده است . وی معتقد است که نظام آموزش مبتنی بر تفکر عمودی یا منطقی که در آن گفتار و کردار فی البداهه ی کودک تبدیل به گفتار و کرداری استاندارد و کلیشه ای می گردد, نظام آموزشی ای که در آن معلم مطلبی را عرضه می کند و شاگرد خوب آن است که عین آن مطلب را تحویل دهد ,آموزشی ای که روش یادگیری خاصی را تعیین کرده و آن را اجباری  میکند , نظام آموزشی که معلم به شاگرد می گوید فکر کردن را رها کن و به من گوش بده و بطور کلی نظام آموزش ای که کودکان را جام های خالی می داند که باید معلم آنها را پر کند و یا گل های کوزه گری که باید به دلخواه آنان رنگ و شکل گیرد ,یکی از بزرگترین موانع خلاقیت است د رحالیکه نقش معلم باید مثل باغبانی باشد که هدفش تغییر ماهیت گل و گیاه نیست (صمد آقایی,۱۳۸۳) .

 

اقدامات موثر جهت رشد خلاقیت مدارس :

 

رشد خلاقیت در مدارس نیازمند پرورش خلاقیت مدیران , معلمان و همچنین  پرورش خلاقیت دانش آموزان است .در این راستا  مدارس باید اقدامات لازم را انجام دهند .مدیران جهت ایجاد و رشد خلاقیت در  مدارس باید  در این زمینه  برنامه ریزی داشته باشند لذا می توانند اقدامات زیر را انجام دهند(سام خانیان ,۱۳۸۴) :۱- ترغیب معلمان در جهت خلاقیت . ۲- توجه و اهمیت به ویژگی ها و عملکرد دانش آموزان . ۳- تقویت انگیزه های خلاق. ۴- استفاده از سبک های مدیریتی مشارکتی .۵- تقویت ویژگی های خلاق در مدیریت . ۶- ایجاد جو و فضای سازمانی باز .۷- برقراری سیستم ارتباطی موثر ۸- تدوین کارگاه های پرورش خلاقیت در مدارس برای معلمان و دانش آموزان به طور جداگانه . یکی ا زروش های مهم متبلور کردن خلاقیت بوجود اوردن فضای محرک است . در محیط نامطلوب برای پرورش خلاقیت از اندیشه های جدید و نو بیشتر انتقاد می شود و تمایلات دگرگونی و تغییر با مقاومت و ممانعت تقابل می کند ( طالب بیدختی ,۱۳۸۷) . مدیران با فراهم کردن فضای مناسب خلاق و موادآموزشی مناسب و همچنین چیدمان مناسب وسایل در کلاس(مثلا چیدمان دایره ای میز و صندلی ها یا نیمکت های کلاس ) و مدرسه و استفاده از رنگ بندی مناسب به پرورش خلاقیت دانش آموزان کمک کنند . شکل ظاهری کلاس در پرورش و ظهور خلاقیت و برانگیختن قوای خلاق دانش آموزان و آسان کردن فرآیند یادگیری نقش بسیار مهمی را ایفا می کند. کلاس درس از نظر فیزیکی باید از ترتیبی برخوردار باشد که بتواند انواع فعالیتهای مجازی را که معلم می خواهد انجام دهد در آن فراهم آورده شده باشد. البته فراهم کردن محیط مناسب برای پرورش خلاقیت، به آن معنا نیست که در آن هیچ نظمی نباشد و دانش آموزان هر کاری که دلشان می خواهد انجام دهند. واقعیت این است که بازدهی رفتار خلاق به انضباط شخصی بسیار نیاز دارد. عوامل فیزیکی که از نظر فراهم کردن جو فیزیکی کلاس عامل مهمی است، پیش بینی وسایلی است که بتوان از طریق آن آثار دانش آموزان را در آن به معرض نمایش گذارد، نظیر: تخته ماهوتی، میز، قفسه و… در واقع هر چیزی که بتوان از آن برای مهم تر جلوه دادن نمایش اختراعات دانش آموزان استفاده کرد، به این منظور کمک خواهد کرد.

 

معلمان نیزعامل اساسی تقویت خلاقیت در مدارس و بویژه  پرورش خلاقیت دانش آموزان می باشند . امروزه تحلیل و بررسی «خلاقیت در آموزش» مورد توجه پژوهشگران و برنامه ریزان آموزشی است. نظام های آموزشی، با برنامه ها، اهداف، محتوا و سایر عوامل آموزشی خود، نقش موثری در توسعه یا تخریب خلاقیت دانش آموزان دارند و معلمان در این زمینه نقش کلیدی ایفا می کنند (حسینی,۱۳۸۵). تحقیق تورنس (۱۹۶۵) نشان می دهد که معلمان معمولا خلاقیت را نمی شناسند تورنس در چند تحقیق که در موضوع “تاثیر نوع معلمان و شاگردانشان در خلاقیت ” داشت ,نتیجه گرفت که نگرش معلم عامل تعیین کننده ای در فزونی گرفتن خلاقیت دانش آموزان به شمار می رود. این پژوهشگر در یکی از تحقیق های خود در نوبت شاگردان کلاس های یک مدرسه ابتدایی را با آزمون خلاقیت کنترل کرد و دو گروه معلم با نگرش مثبت و منفی به خلاقیت و نتایج تحقیق نشان داد که معلمان خلاق ,شاگردان خلاق تری را پرورش می دهند (حسینی ,۱۳۸۲). در این راستا نگرش معلم به دانش آموزان خلاق بسیار مهم است چراکه این نوع دانش آمزان مطیع نبوده و اصولا دردسر آفرین هستند . معلم خلاق می تواند الگویی مناسب در جهت پرورش خلاقیت دانش آموزان باشد .استفاده از شیوه های ارزشیابی خود ارزیابی توسط دانش آموزان نیز به پرورش خلاقیت آنها کمک می کند.آمابیل (۱۹۸۳)ارزشیابی و رقابت را از کشنده های خلاقیت می داند (حسینی ,۱۳۸۵). همچنین علاقه به رشته درسی و شناخت کافی از آن با عث می شود که معلم خود را جزئی از آن رشته  دانسته و تسلط کافی به آنها داشته باشند که این خود عامل مهمی جهت پرورش خلاقیت است .معلمان خلاق باید ویژگی هایی نظیر انعطاف پذیری ,استقبال از تجارب و ایده های جدید ,پر انرژی وعاشق دانش آموزان خود باشد . به طور کلی ساختار فکری کلاس زمانی می تواند موجب رشد خلاقیت دانش آموزان شود که نیروی تفکر و اندیشه را در آنها تقویت کند. به این منظور، معلم باید مسایلی را در کلاس طرح کند که به تحقق و تأمل نیاز داشته باشد. جو عقلانی مطلوب، آن است که بتواند دانش آموزان را برانگیزد. در واقع انگیزه هایی که به دانش آموزان یک کلاس داده می شود، در آغاز حتماً باید به موفقیت انجامد. از این طریق دانش آموز وادار می شود به کوشش های خود ادامه دهد، ریسک کند، تجربه کند، در رویارویی با مسایل پیچیده شور و اشتیاق بیشتر به خرج دهد. ساختار عاطفی مناسب در کلاس درس می تواند توانایی خلاقیت را در همه دانش آموزان شکوفا سازد. منظور از جو عاطفی آن است که دانش آموزان بتوانند احساس امنیت کنند و قادر باشند نسبت به محرک های فیزیکی و عقلانی ارایه شده از طرف آموزگار و همسالان واکنش مطلوب نشان دهند. یکی از اساسی ترین قدم ها در این زمینه، پرورش حس کنجکاوی است. از نمودهای اساسی کنجکاوی، سؤال کردن و یافتن پاسخ است. برای تقویت کنجکاوی، ایجاد فرصت تجربه و تحقیق ضروری است. دانش آموز باید بتواند به مشاهده، آزمایش و جستجوی محیط و اشیای اطراف خویش بپردازد. جو عاطفی در کلاس برای پرورش رفتار خلاق باید شرایطی را فراهم آورد که دانش آموزان ضمن آن بتوانند احساس ارزش، تعلق و قدرت کنند. معلمان باید از فنون پرورش خلاقیت آگاهی داشته باشند( سام خانیان,۱۳۸۴) . یکی از مهمترین این فنون دانش تکنیک های خلاقیت می باشد  .با کاربرد عملی این تکنیک ها در کلاس درس و یا تلفیق تکنیک های خلاقیت با روش های تدرس , می توان کلاس را بنحو خلاق اداره کرد و یا با برگزاری کارگاههای خلاقیت توسط معلمان, می توان خلاقیت را دردانش آموزان پرورش داد (باقرصاد ,۱۳۸۹).  موهان (۱۹۷۳) اعتقاد داشت دوره آموزش خلاقیت برای معلمان ,قبل از خدمت در حین آن ضرورت دارد (حسینی ,۱۳۸۵).

 

تورنس (۱۹۸۸) روش های زیر را جهت تسهیل و رشد خلاقیت دانش آموزان به معلمان پیشنهاد نموده است :۱- سولات غریب ,غیر معمول و عجیب دانش آموزان را نباید نادیده گرفت . ۲- سعی کنید در همه فکرها ,نکات مثبت را پیدا کنید . ۳- مهم است که بطور منظم به خلاقیت دانش آموزان خویش پاداش دهید . ۴- از دانش آموزان خویش انتظار خلاقیت داشته باشید و آن را طلب کنید . ۵- از نظر نمره به خلاقیت باید امتیاز اضافی داد . ۶- برای رفتارهای خلاق الگو نشان دهید (گلاور و بونینگ ترجمه خرازی ,۱۳۷۵).

 

دانش آموزان نیز رکن اصلی درمدارس هستند و پرورش خلاقیت دانش آموزان اهمیت زیادی دارد و نتیجه اصلی پرورش خلاقیت در مدارس همان پرورش خلاقیت در دانش آموزان است.  برگزاری کارگاههای خلاقیت در مدارس میتواند باعث پرورش نیروی خدادادی خلاقیت در دانش آموزان شود چرا که خلاقیت امری آموزش پذیر و اکتسابی است . رشد خلاقیت دانش آموزان متأثر از جو سازمانی مدارس است.میتوان با برگزاری کارگاههای خلاقیت در تمام سطوح, آموزش و پرورش خلاقیت را باعث شد و برگزاری کارگاههای خلاقیت در مدارس میتواند  باعث پرورش و رشد خلاقیت در بین افراد شود.همچنین , مقایسه وضعیت درسی و اخلاقی جامعه آماری بامیزان خلاقیت افراد نشان می دهد  که خلاقیت  با هوش افراد هیچ رابطه ای ندارد و افرادی که از نظر انضباطی ضعیف ترند افرادی خلاق تر هستند. ( باقرصاد ,۱۳۸۹),لذا درک  این دانش آموزان کمک به پرورش خلاقیت در این دانش آموزان می شود .

 

نتیجه :

 

آموزش و پرورش ,وظیفه عمده زمینه سازی و ایجاد تغییر و تحول در جامعه را بر عهده دارد لذا توجه به مساله خلاقیت و نوآوری در آن بسیار مهم است . در این راستا جهت پرورش خلاقیت در مدارس , مدیران با برنامه ریزی دقیق و صحیح به ایجاد محیطی خلاق در مدارس کمک کرده و معلمان با داشتن نگرش خلاق , پذیرش تغییر , تشویق نظریه های جدید, تغییر شیوه های ارزشیابی , دانش خلاقیت  یا دانش تکنیک های خلاقیت و برگزاری کارگاههای خلاقیت و…به پرورش خلاقیت در مدارس و به خصوص دانش آموزان کمک می کند.

 

منابع:

 

۱)سام خانیان محمد ربیع (۱۳۸۴), خلاقیت و نوآوری در سازمانهای آموزشی(مفاهیم , نظریه ها , تکنیکها و سنجش ),نشررسانه تخصصی

 

۲)دوبونو ادوارد,ترجمه بصیری قاسم ,غفاری پور مرتضی(۱۳۸۱) خلاقیت جدی بکارگیری قدرت گریز اندیشی برای خلق ایده های نو, نشر آییژ

 

۳)امیرحسینی , خسرو , (۱۳۸۵) , خلاقیت و نوآوری (مبانی ,اصول ,تکنیک ها ), انتشارات عارف کامل

 

۴)صمدآقایی جلیل(۱۳۸۵),تکنیکهای خلاقیت فردی و گروهی  تئوری ,مثال ,تمرین,نشر موسسه آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی

 

۵) صمدآقایی جلیل (۱۳۸۳), خلاقیت جوهره کارآفرینی,ناشر مرکز کارآفرینی دانشگاه تهران

 

۶)باقرصاد ,وجیهه,(۱۳۸۹) ,” سنجش میزان اثربخشی پرورش خلاقیت دانش آموزان در مدارس با برگزاری کارگاههای پرورش خلاقیت”, اولین کنفرانس بین المللی مدیریت، نوآوری و کارآفرینی (۲۷ و ۲۸ بهمن ۸۹- شیراز)

 

۷)الوانی , سید مهدی(۱۳۷۲) , مدیریت عمومی ,انتشارات نی

 

۸)فیشانی , تیمور(۱۳۷۷)  , خلاقیت و نوآوری در انسانها  و سازمانها , ترمه

 

۹)مالتز ,ماکسول , روانشناسی خلاقیت(۱۳۸۷) , ترجمه مهدی قراچه داغی

 

۱۰)مصطفی نیکنامی , علی تقی پور ظهیری ومحمد غفاری مجلج(۱۳۸۸ ) , مقاله “طراحی  وارزیابی مدل علی خلاقیت و نوآوری مدیران آموزشی شهرتهران”

 

۱۱)امیر حسینی خسرو(۱۳۸۴) ، خلاقیت و نوآوری، انتشارات عارف کامل

 

۱۲)حسینی , افضل السادات ,(۱۳۸۵) ,” الگوی رشد خلاقیت و کارایی آن در ایجاد مهارت تدریس خلاق در معلمان ابتدایی ” ,فصل نامه نوآوری های آموزشی ,شماره ۱۵,سال پنجم ,بهار ۱۳۸۵

 

۱۳)حسینی , افضل السادات,(۱۳۸۲)  ,” بررسی تاثیر برنامه آموزش خلاقیت معلمان بر خلاقیت پیشرفت تحصیلی و خودپنداره دانش آموزان”, فصل نامه نوآوری های آموزشی ,شماره ۵,سال دوم ,پاییز ۱۳۸۲

 

۱۴)حسینی , افضل السادات,(۱۳۸۶)  ,” بررسی تاثیر برنامه آموزش خلاقیت بر دانش، نگرش، و مهارت معلمان”, فصل نامه نوآوری های آموزشی ,شماره ۲۳,سال ششم ,زمستان ۱۳۸۶

 

۱۵)باقری زهر(۱۳۸۵), مقاله راههای پرورش خلاقیت در دانش آموزان ,پرتال جامع خلاقیت و کارآفرینی در کودکان و نوجوانان

 

۱۶)ملکی حجت اله(۱۳۸۵), “  موانع خلاقیت در محیط مدرسه  “, کمیسیون یاد دهی یادگیری اداره کل آموزش و پرورش شهرستان های استان تهران

 

۱۷)فراغت لیلا(۱۳۸۶) , مقاله   بررسی رابطه جو مدرسه با میزان خلاقیت دانش-آموزان دختر مقطع متوسطه شهر تهران

 

۱۸)فرد فرحزاد (۱۳۸۹), مقاله”خلاقیت , نقش خانواده و راهبردهای عملی”

 

۱۹)سعیدی علی , مقاله  بررسی رابطه ی خلاقیت معلم باخلاقیت دانش آموز

 

۲۰)طالب بیدختی عباس,(۱۳۸۷), مقاله   خلاقیت و نوآوری در افراد و سازمانها

 

۲۱)گلاور ,جان , بونینگ , راجر, ترجمه خرازی , علینقی(کمال) ,(۱۳۷۵) , ” روان شناسی تربیتی “, تهران , نشر نی

 

۲۲)sciencedirect  , Procedia Social and Behavioral Sciences 2 (2010) 3532–۳۵۳۶ , “Towards a model to evaluate creativity-oriented learning activities”, ۲۰۱۰, Michela Ott, Francesca Pozzi

 

۲۳)sciencedirect  , Procedia Social and Behavioral Sciences 5 (2010) 1836–۱۸۴۰ , “Factor Structure of Emotional Creativity Inventory (ECI-Averill, 1999) Among Iranian Undergraduate students inTehran Universities” , ۲۰۱۰ , Fatemeh Ghadiri nezhdyan F, Beheshteh Abdi

 

۲۴)sciencedirect  , Procedia Social and Behavioral Sciences 2 (2010) 3395–۳۴۰۰, “Development of creativity as a basic task of the modern educationalsystem”, ۲۰۱۰ , Biljana Stojanova

 

۲۵)sciencedirect  , Procedia Social and Behavioral Sciences, “Creativity comparison between students who studied life skills courses and those

who didn’t” , ۲۰۱۰ , Fariba bashardoost tajalli , zahra zandi

 

 گردآورنده:وجیهه باقرصاد

یکشنبه ۵ آبان ۱۳۹۲ - ۱۳:۱۱
کد خبر : 69790
بازدیدها: 936

پاسخی بگذارید »