دوشنبه ۰۷ فروردین ۱۳۹۶

تبلیغات

اختصاصي دانش روز:

پاسخ سوالها و فعالیت های کتاب روانشناسی پایه سوم انسانی

danesheroz1 آذر ۲۰, ۱۳۹۲ ۳
پاسخ سوالها و فعالیت های کتاب روانشناسی پایه سوم انسانی

دانش روز: روانشناسی پایه سوم انسانی

به گزارش دانش روز،
فصل اول
پاسخ به فعالیتهای متن کتاب
فعالیت ۱-۱ صفحه ۳
شما با چه فعالیتهای روان شناسان آشنا هستید؟ چند نمونه نام ببرید.
یک روانشناس که ضوابط و قواعد رفتار با کودکان استثنایی را آموزش دیده و میداند که چگونه با این کودکان رفتار کند و رابطه داشته باشد. (روانشناسی کودکان استثنایی)
روانشناس محققی که افکار دیگران را درک می کند و طرز رفتار باآنان را دانسته و رابطه ی اجتماعی صمیمی با مردم جامعه برقرار می سازد. (روانشناسی عمومی) مشاوره تحصیلی- مشاوره شغلی- مشاوره حقوقی- مشاوره هنری و …
فعالیت ۲-۱ صفحه ۳
سوال : چگونه روان شناسی بر زندگی ما تاثیر می گذارد؟ سعی کنید این سوال را موردبررسی قرار دهید و حداقل چهارجنبه ی تاثیر روان شناسی را در زندگی روزمره خود یادداشت نمائید؟
پاسخ ۱ :  رواشناسان تاثیر زیادی بر زندگی مردم می­گذارند از طریق رسانه­های جمعی، تلویزیون، روزنامه، مجله و … اطلاعاتی درباره اینکه چگونه خوب زندگی می کنیم و از زندگی خود لذت ببریم به ما آگاهی می دهند ودر مقابل مسائل و مشکلات و اختلالات روانی، افسردگی وسواس فکری، عملی و اضطراب وعصبانیت و … آموزش ها به ما می دهند این رفتارها در همه وجود دارد و تا حدی طبیعی است که به ما آگاهی می دهند که چگونه آن را در کنترل خود در آوریم، چگونه بتوانیم اضطراب خود را کاهش دهیم و به ما آموزش می دهند که چه رفتارهایی باعث افسردگی می شود و اینکه خانواده به فرزندان در دوران نوجوانی و جوانی توجه بیشتری کنند تا از بروز مشکلاتی مانند خودکشی و دیگر کشی جلوگیری شود روانشناسان به ما کمک می­کنند که علاوه به سلامت جسمی به سلامت روحی هم اهمیت زیادی بدهیم.
پاسخ ۲-  روانشناسی به انسان کمک می کند تا با مشکلات زندگی کنار بیاید و درصدد رفع آن بکوشد، راه حل هایی برای مسائل پیش آمده روزمره ارائه می دهد. برای هر معمولی دنبال علت می گردد و بهترین دلیل را برای افکار، نگرش و رفتارهای انسان ارائه می گرداند.
فعالیت ۳-۱ صفحه ۱۱
از دوست خود بخواهید که به دو سوال زیر پاسخ دهد و همزمان به چشمان او خیره شوید و ببینید در هنگام جواب دادن، چشمان او به کدام سمت حرکت می کند، چپ یا راست؟
سوال ۱- پدر بزرگ شما، اگر مقدار زیادی پول پیدا می­کرد با آن چه کار می­کرد؟
سوال ۲- این جمله به چه معناست؟ عجله و شتاب اتلاف وقت است.
هنگام پرسیدن پرسشهای فوق از سایر دانش آموزان جهت حرکت چشم آنها را یادداشت کنید و مشخص کنید که چند درصد افراد، چپ مغز و چند درصد راست مغز هستند.
پاسخ ۲ – در هنگام جواب دادن به سوال اول چشم او به سمت چپ حرکت کرد اما در هنگام پاسخ دادن به سوال دوم چشم او به سمت راست حرکت کرد زیرا حرکت چشم ها به سمت چپ به این معناست که پیام ها را به سمت راست می برد و برعکس.
فعالیت ۴-۱ صفحه ۱۲
پاسخ ۱- هر چه سن فردی در زمان رویدادی بالاتر بوده است، احتمالاً خاطرات بیشتری از آن را در ذهن دارد؛ چرا اینگونه است؟ دلایل خود را بررسی کرده و از آن نتیجه ای بگیرید.
زیرا ظرفیت حافظه در سه سال اول زندگی بسیار محدود است و به تدریج بر گستردگی اطلاعات افزوده می شود؛ بنابراین هرچه فرد دارای سن بیشتری در خصوص یک رویداد یا حادثه داشته است بهتر به یاد مانده چون سیستم حافظه کامل تر شده و اطلاعات و داده های فراوانی در ذهن ثبت می شود.
پاسخ ۲ – در هنگام یادآوری خاطرات بعد از سه تا چهار سالگی اطلاعات بیشتری به یاد آورده می­شود و برعکس در سنین زیر ۳ سال یادآوری اطلاعات به راحتی انجام نمی­گیرد زیرا ظرفیت شناختی کودک در این دوره محدود و ناقص است ونمی­تواند اطلاعاتی را که وارد سیستم شناختی او شده به راحتی بازیابی کرده و آنها را به خاطر بیاورد ولی هرچه سن او بیشتر می­شود ظرفیت شناختی او هم کاملتر شده وبهتر می تواند اطلاعات وارد شده را در ذهن خود طبقه بندی کند و آنها را به حافظه بلند مدت خود بسپارد.
فعالیت ۵-۱ صفحه ۱۴
به رفتارهای مختلف شخصی توجه کنید ومشخص کنید چه رفتارهایی را از طریق پاداش وتنبیه کسب کرده است؟ و بگویید در کدام یک از این موارد آسان­تر یاد گرفته است و چرا؟
پاسخ ۱-  اطلاعات بدست آمده توسط یک دختر دبیرستانی (۱۵ ساله) بدین شرح می­باشد : خواندن درسها و کسب نمره عالی- انجام تکالیف دینی “در اولین سال به تکلیف رسیدن بابت نماز خواندن وروزه گرفتن از پدر هدیه دریافت کرده”- کمک کردن به مادر در انجام کارهای خانه، از طریق پاداش انجام شده است. به موقع خوابیدن در شب- کمتر به گردش وتفریح رفتن- قناعت کردن (ول خرجی نکردن) از طریق تنبیه صورت گرفته است. مسلماً رفتارهایی که یادگیری آنها با دریافت پاداش بوده است آسان تر و تاثیرات بهتری داشته است زیرا اینگونه رفتارها احساس رضایت و خوشایندی را در انسان به وجود می آورد وباعث می شود که یادگیری آن با سهولت انجام گیرد. (فرد در این حالت از خودراضی است و تلاش می کند که دیگران نیز ازاو راضی باشند.) و اما رفتارهایی که از طریق تنبیه کسب شده خیلی سخت بدان پایبند بوده است.
فعالیت ۶-۱ صفحه ۱۵
فهرستی از اعداد به شما ارائه می­شود شما بایستی فهرست اعداد را به سرعت و بدون برگشت به عقب از چپ به راست بخوانید سپس سعی کنید آن را به ترتیب از حفظ بگویید.
فهرست اول : ۳-۶-۷
فهرست دوم : ۱-۵-۴-۳-۸
فهرست سوم : ۴-۹-۵-۸-۲-۶-۷-۱-۹-۶-۷-۵
آیا شما میتوانید فهرست سوم را از حفظ بخوانید؟ این کاررا با سایر همکلاسی های خود انجام دهید ومیانگین کلاس را بدست آورید.
پاسخ ۱- نه نمی توانم. زیرا ظرفیت حافظه کوتاه مدت ما ۲+۷ می باشد و من راحت تر فهرست اول را یادآوری کردم هر چه اعداد بیشتر شد نتوانستم به راحتی بازیابی کنم و یاد گرفتم که آنها را رمزگذاری و کدگذاری کنم یعنی آنها را در یک داستان که مورد علاقه من بود گذاشتم وبهتر یادآوری کردم و یا آنها را به صورت تلفن منزل یا پلاک منزل یا با شماره شناسنامه ام کد گزاری کردم وراحت تر یادآوری کردم. اکثر هم کلاسی هایم فهرست اول و دوم را توانستند یادآوری کنند و حدود ۵% با رمزگذاری توانستند فهرست سوم را یادآوری کنند.
فعالیت ۸-۱ صفحه ۲۲
یک آزمایش روانشناسی طراحی کنید که بتوان با آن تاثیر میزان خواب بر یادگیری را نشان داد.
فرضیه، متغیر مستقل، وابسته و متغیر مداخله کننده را مشخص کنید و نتیجه آن را بنویسید.
پاسخ ۱- از چند نفر تحقیقی به عمل آمد.
به هر سه نفر از ساعت ۱۰ تا ۱۲ شب فرصت دارم تا کتابی مشخص بخوانند نفر اول فقط یک ساعت توانست بخواند، نفر دوم تا ساعت ۱ توانست بخواند، نفر سوم تا ساعت ۲ خواند بعداً از هر سه نفر پرسیدم نفر اول خیلی خوب نتوانست جواب دهد زیرا عواملی بر خواندن او تأثیر گذاشتند از نفر دوم پرسیدم تقریباً متوسط بود از او هم عوامل تاثیر گذار را پرسیدم او معتقد بود که باید ساعت مشخصی درس بخواند و نصف شب نمی­تواند به مطالعه بپردازد از نفر سوم که پرسیدم خیلی خوب جواب داد عواملی را که باعث خوب یادگیری او می­شود این است که او فقط در شب خوب مطالعه می­کرده است. متغیر مستقل در این آزمایش خود فرد است و متغیر وابسته یادگیری فرد است پس نتیجه می گیریم که هر فرد ساعات مشخصی درس بخواند و عوامل تاثیرگذار را بر درس خواندن کاهش دهد.
فعالیت ۹-۱ صفحه ۲۴
اکنون شما به یک زایشگاه رفته و از پشت شیشه ای که نوزادان به دنیا آمده را در آن جا نگهداری می کنند، رفتار آنها را به دقت مشاهده کرده و از مشاهده ی خود گزارشی را ارائه دهید.
پاسخ : – بیشتر نوزادان در روزهای زندگی خود خواب هستند، خیلی کم و آرام در شبانه روز دست وپاهایشان را تکان می دهند. گاهی اوقات دهانشان باز (به معنای گرسنگی و تغذیه شیر مادر) ولی چشم های آنها بسته است. به ندرت گریه می کنند زیرا بیشتر وقت خود را در خواب به سرمی برند. درکل دارای رفتارهایی ساده و حرکات ابتدایی می باشند.
موفق باشید
محمود ضمانتی شهری کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی

پاسخ به نمونه سوالات فصل اول ص ۲۷ و ۲۸ کتاب
سوال ۱- چرا رفتار موضوع مورد مطالعه روانشناسان است؟ با ذکر مثالی دلایل آن را توضیح دهید.
پاسخ :- روانشناسان سعی می کنند با بررسی دقیق و با استفاده از آخرین روشهای علمی تا اندازه ای به توصیف و تبیین علمی رفتار انسان بپردازند تا به این طریق قوانین حاکم بر رفتار انسانها را کشف کنند. روانشناسان با استفاده از این قوانین می توانند رفتار انسانها را در موقعیتهای گوناگون پیش بینی کنند.
مثلاً اگر با آزمایش به این نتیجه رسیده باشند که تماشای برنامه های خشن تأثیر مستقیم بررفتارهای پرخاشگرانه کودکان دارد، می توانند پیش بینی کنند که کودکی که هر روز چند ساعت برنامه و فیلم های خشن می بینند درآینده ای نزدیک رفتار پرخاشگرانه خواهد داشت.
سوال ۲- آیا دانشمندانی که معتقد به رویکردهای متفاوت در علم روانشناسی هستند و به تحقیق در زمینه­ی رفتار می پردازند می توانند به فهم دقیق از رفتار انسان نائل شوند با ذکر مثال از خودتان این موضوع راتحلیل کنید.
پاسخ ۱- خیر، زیرا به دلیل پچیدگی و خیلی از ملاحظات انسانی و اخلاقی موضوع رفتار انسان را نمی توان به سادگی سایر پدیده های جهان مورد مطالعه علمی با روشهای دقیق منظم و کنترل شده قرارداد از طرفی هیچ رویکرد یگانه ای برای توصیف و تبیین رفتار، کارائی لازم را ندارد به عنوان مثال رویکرد رفتاری علت پرخاشگری را در تقویت یا عدم تنبیه رفتار پرخاشگرانه می داند اما رویکرد روان کاوی دلیل آن را بر آوردن یک نیاز ذاتی می داند.
پاسخ ۲- هیچ رویکرد یگانه ای برای توصیف و تبیین رفتار کارایی لازم را ندارد. دانشمندان با توجه به رویکردهای مختلف رفتار انسانها را از جنبه های مختلف بررسی می کنند و هیچ کدام نمیتوانند به نتیجه ی یکسانی برسند.
سوال ۳- چه موقع روانشناس معتقد به رویکرد زیست شناختی به احتمال بالائی می­تواند بیان کند که بین فعالیت مغزی و رفتار اضطرابی رابطه وجود دارد؟
پاسخ ۱- هنگامی که با انجام آزمایشات مختلف بتواند رابطه ی میان رفتار اضطرابی و ساختار فیزیولوژیک (فعالیت مغز) را ثابت کند.
پاسخ ۲- با آزمایشات مختلف بر روی مغز می تواند بگوید مثلاً اضطراب ناشی از کار کرد نامناسب در فرایند زیست شیمیایی مغز است یا فرض بر آنکه رفتار و تفکر و … با ساخت فیزیولوژیکی مرتبط می باشد.
سوال ۴- با ذکر مثال از خودتان بیان کنید که چه تفاوتی میان رویکرد رفتاری و رویکرد روانکاوی وجود دارد؟
پاسخ : رویکرد رفتاری بر این است که تمام رفتارهای ما اکتسابی است و به رفتار وعامل بیرونی نظیر تشویق و تنبیه توجه دارد. ولی رویکرد روانکاوی به عوامل درونی که شامل غرایز و نیروهای ناخودآگاه است توجه دارد.
برای مثال کسی که دزد است از نظر رویکرد رفتاری در اثر عوامل محیطی پیرامون دزد شده است ولی از دیدگاه روانکاوی در اثر بر آورده نشدن نیازهای این فرد در کودکی، به صورت ناخودآگه او به این سمت کشانده شده است.
سوال ۵- دو متغیر در قالب یک موضوع تحقیق در نظر بگیرید و سه ویژگی کنترل، تعریف عملیاتی و تکرار پذیری را در رابطه با این متغیرها مورد بحث قرار دهید.
پاسخ ۱- مثال تماشای برنامه های خشن تلویزیونی با رفتارهای پرخاشگرانه کودکان هم سویی دارد.
پیش بینی دقیق و فهم صحیح از پدیده­های مورد نظر دانشمند را در حالتی قرار می­دهد که می­تواند پدیده­های مورد نظر را کنترل کند مثلاً اگر نشان دهیم که رفتار پرخاشگرانه در نتیجه تقلید می باشد می توان از طریق ارائه نوع مناسب برنامه­های تلویزیون آن را کنترل کرد از طرفی در این حالت باید تعریف دقیق از واژه های مهم چون خشن، خشونت، یا پرخاشگری ارائه داد تا از این طریق بتوان به جنبه های آزمون پذیری بودن جامه عمل پوشانید اگر تحقیقات علمی به گونه ای سازمان دهی شوندکه در آزمایش های مکرر بتوان به نتایج یکسانی رسید می توان اطمینان حاصل کرد که نظریه ی ارائه شده دقیق بوده همچنان می توان به آن پایبند بود. (تکرار پذیری)
پاسخ ۲ – مثلاً تاثیر خواب بر رانندگی در زمینه ی کنترل باید سایر مهارت های افراد را مثل : تجربه و مهارت در رانندگی و … را کنترل کرد. در زمینه تعریف عملیاتی باید از واژه­های رانندگی، خواب و … تعریف دقیقی ارائه شود. در زمینه تکرار پذیری باید آزمایشات را تکرار کنند اگر نتایج مشابهی به دست آمد نتیجه گرفته شده درست است.
سوال ۶- به رفتارهای دانش آموزان پیرامون خود دقت کنید رفتاری را در نظر بگیرید و ببینید با توجه به مفاهیم مرتبط با کدام یک از رویکردها می­توانید توصیف و تبیینی از آن رفتار ارائه دهید؟
پاسخ – مثلاً اکثر دانش آموزان در زنگ تفریح زباله­های خود را بر زمین می­ریزند این رفتاری آنها را می توان با رویکرد رفتار توصیف کرد. این دانش آموزان در محیط هایی رشد کردند که اهمیتی به پاکیزگی محیط شهر و محل زندگیشان نمی دهند و اطرافیان آنها قطعاً این عمل را بارها در پیش آنها انجام دادند بنابر این این عمل را آموختند و انجام می دهند.
سوال ۷ – محققی مایل است تاثیر استفاده از نرم افزارهای آموزشی را در یادگیری دانش آموزان مورد مطالعه قرار دهد آزمایش طراحی کنید و موارد زیر را در آن مشخص نمایند.
الف- متغیر وابسته ومستقل را مشخص کنید.
ب- گروه آزمایش و کنترل را معرفی کنید.
ج- عوامل کنترل کننده را نام ببرید.
د- آزمایش را اجرا کنید و نتیجه ی فرضی را گزارش کنید.
پاسخ   : الف و ب- قدرت یادیگری دانش آموزان متغیر وابسته و استفاده از نرم افزارهای آموزشی متغیر مستقل.
ب- گروه آزمایشی افرادی هستند که تحت شرایط خاص مورد آزمایش قرار می­گیرند و اثرات مستقل روی آنها مطالعه می­شود و گروهی که نرم افزارهای آموزشی را جهت استفاده در اختیار آنها قرار می­دهیم.
گروه کنترل را به حال خود می­گذاریم و آنها تحت شرایط آزمایش قرار نمی­گیرند و از نرم افزارهای آموزشی استفاده نمی­کنند.
ج- سن، جنس، عوامل محیطی و … .
د- گروه اول را تا مدتی تحت امتیاز استفاده از نرم افزارهای آموزشی قرار می دهیم و گروه دوم را به حال خود می گذاریم نرم افزارهای آموزشی در حکم متغیر مستقل و تغییراتی که در یادگیری حاصل می شود متغیر وابسته خوانده می شود می توان بهبود یادگیری در گروه اول را به استفاده از نرم افزارهای آموزشی ربط داد.
سوال ۸ – دو موضوع تحقیقی بنویسید که از طریق مطالعات هم بستگی قابلیت اجرا داشته باشد.
پاسخ – ۱) با داشتن نمرات هوش فرد می­توانیم نمرات درسی او را پیش بینی کنیم.
۲) با افزایش فیلم­های تلویزیونی خشونت بار، رفتار پرخاشگرانه­ای کودکان افرایش می­یابد.
سوال ۹ – روانشناسی قصد دارد رفتار دوست یابی کودکان را مورد بررسی قرار دهد، به حیاط کودکستان می رود و شروع به فیلمبرداری از رفتار کودکان می کند و در حین کار، یادداشت برداری انجام می دهد این محقق از کدام روش تحقیق استفاده می کند. چه اشکالی را بر کار روان شناس دارد می بینید؟
از روش مشاهده طبعی استفاه می کند. عدم کنترل آزمایشگر روی رفتار و امکان سوگیری در گزارشها- و نبودن رابطه علت و معلولی
سوال ۱۰ – برای هر کدام از موضوعات زیر چه روش تحقیقی را پیشنهاد می کنید؟
الف- بررسی رفتار مهربانانه در گروهی از دانش آموزان ابتدایی                  (روش مشاهده طبیعی)
ب- بررسی رابطه میان افسردگی و اعتماد به نفس             (روش همبستگی)
ج- تاثیر روش تدریس در یادگیری دانش آموزان              (    روش آزمایشی )
سوال ۱۱ – در رویکرد شناختی، رفتار عدم تمرکز نوجوان چگونه توجیه می گردد؟ توضیح دهید.
پاسخ – عدم تمرکز نوجوان به فرایندهای ذهنی از قبیل ادراک- تفکر- توجه و حافظه وی ربط داده می شود یعنی به آنچه که در درون انسان اتفاق می افتد. رویکرد شناختی به اهمیت فرایندهای میانجیگری که بین محرک و پاسخ رخ می دهد تاکید می کند و به فرایندهای ذهنی اهمیت می دهد.
سوال ۱۲ – به نظر شما از کدام رویکرد می توان برای کنترل بهتر وزن افراد استفاده کرد؟ پاسخ : رویکرد رفتاری (آموختن اجتناب از محرکهای خاص که فرد را به پرخوری تشویق می کنند).
سوال ۱۳- به چه دلیل نظریه روان کاوی جبر گرایانه است؟
پاسخ : این نظریه به شدت جبرگرایانه بوده است زیرا می گوید رفتار کودک به وسیله نیروهای ذاتی تعیین شده اند و رفتار بزرگسالی به وسیله تجارب دوران کودکی شکل می گیرد. علاوه بر این مفاهیم، نظریه براساس مدلهای زیستی ارائه شده است که نقش اراده ی آزاد و نقش عوامل محیطی را بیش از حد ناچیز وناممکن شمرده است
موفق باشید
محمود ضمانتی شهری کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی

فعالیت های فصل اول
پاسخ به فعالیت­های پایانی فصل اول ص ۲۹
فعالیت ۱ – به طور داوطلبانه تحقیقی در خصوص معرفی سه شخصیت روان شناس ایرانی انجام داده و در کلاس درس ارائه دهید.
پاسخ به این سوال به صورت اختیاری بوده و دانش آموزان با استفاده از اینترنت وتحقیق از کتب گوناگون به این سوال پاسخ می دهند.
فعالیت ۳- با جست و جو در سایتهای مختلف چند حوزه ی حرفه ای روانشناسی را به دوستان خود معرفی کنید.
پاسخ ۱- روانشناسی بالینی : مطالعه رفتارهای غیرعادی و نابهنجار به منظور تشخیص و درمان بیماری های روانی.
روانشناسی شناختی : مطالعه تفکر و توانائی های موجود زنده در زمینه پردازش خبر.
روانشناسی مصرف کننده (مشتری) : مطالعه فرایندهای انتخاب، خرید و استفاده از خدمات و محصولات و مطالعه رفتار خریدار.
روانشناسی فرهنگی : مطالعه شیوه های اثر گذاری فرهنگ، خرده فرهنگ و عضویت در گروه قومی، بر رفتار انسان.
روانشناسی مهندسی : مطالعه رابطه بین انسان و ماشین و اثرات متقابل آنها.
روانشناسی قانونی : مطالعه ابعاد رفتاری نظام قانونی جامعه و اثرات وضع ظاهر متهم بر قضاوت اعضای هیئت منصفه و ویژگی ها و نگرشهای اعضای هیئت منصفه بر قضاوت آنها.
فعالیت ۶ : می دانید که در رویکرد رفتاری به نقش تقویت و تنبیه در یادگیری تاکید می شود. محیط پیرامون خودرا خوب مشاهده کنید، به نظر شما کدام دسته از رفتار افراد به این ترتیب شکل گرفته است؟ (دو نمونه ذکر کنید) تشویق :
پاسخ ۱:- صحبت کردن کودک : در سالهای ابتدایی کودک سعی در آموختن صحبت کردن می کند او همین که صداهایی از خود خارج می کند والدین خوشحال شده و او را تشویق می کنند و او نیز سعی می کند همین صدا را دوباره تکرار کند او با هر بار تشویق و نیز شنیدن صدای پدر ومادر خود تلاش می کند بتواند همانند آنها صحبت کند.
با خوش رویی رفتار کردن : زمانی که فرد در جامعه با خوش رویی رفتار می کند مردم از او استقبال می کنند و او تشویق می شود که دوباره در ضمن دیدن دیگران با گشاده رویی رفتار می کند تا مورد توجه و احترام و استقبال مردم قرار گیرد.
تنبیه : دروغ گفتن رفتاری است که بسیاری از افراد در جامعه آن را انجام می دهند تا به خواسته یا هدف خود برسند- با توجه به رویکرد رفتاری، اگر در جامعه افراد دروغ گو به شدت طرد شوند و یا از همان ابتدای کودکی زمانی که اولین دروغ گفته می شود والدین به طرز صحیح فرد را تنبیه کنند این رفتار نادرست در کودک منفور می شود و کودک دیگر برای فرار از کار یا سخن زشت خود سعی در پوشاندن آن با دروغ را نمی کند.
پاسخ ۲ – از نظر اسکینر رفتار با تقویت کننده­ها کنترل می­شود، تقویت کننده­ها عواملی هستند که به دنبال بروز رفتار می­آیند و باعث افزایش احتمال رفتار می­شوند تقویت شکل­های مختلفی دارد. تقویت مثبت و منفی در تقویت مثبت فراوانی­های رفتار بر اثر ارائه محرک پاداش دهند. افزایش می­یابد مثلاً برای اینکه کودکی همیشه سلام کردن را به دیگران بیاموزد و در اولین باری که سلام کرده است به دنبال آن فرد مقابل تبسم کند یا وی را تحسین کند تبسم و تحسین رفتار سلام کردن را تقویت می کند.
در تقویت منفی همانند تقویت مثبت افزایش احتمال رفتار وجود دارد منتهی با حذف یک محرک آزار دهنده که تاکنون مانع یادگیری و بروز رفتار بوده مثلاً وقتی که معلمی در کلاس جهت افزایش دقت دانش آموز درب کلاس را می بندد تا صدای مزاحم بیرون از کلاس قطع گردد از تقویت منفی استفاده شده تنبیه پیامدی است که احتمال وقوع رفتار را کم می کند به عنوان مثال بچه ای که با یک قوطی کبریت به در حال بازی کردن است و بعد از روشن یکی از چوب کبریت­ها دستش را می­سوزاند او دیگر با کبریت بازی نخواهد کرد یا دانش آموزی که صحبت معلمش را قطع می کند و معلمش او را مواخذه می­کند، از آن پس دیگر صحبت معلمش را قطع نمی کند.
فعالیت ۷- با توجه به رویکردهای مطرح شده، چگونه می توان رفتار نامناسب بعضی از نوجوانان را درشب چهارشنبه سوری توجیه نمود؟ این توجیه تا چه میزان علمی است؟
پاسخ :- رفتاری : با توجه به این که تمامی رفتارهای افراد براساس این رویکرد، اکتسابی است در نتیجه تجربه و تعامل با محیط و دیدن رفتارهای نامناسب همسالان منجر به ایجاد چنین حالاتی در نوجوان شده، گویی این رفتار نوعی پاسخ گویی به محیط است.
انسان گرا : با توجه به این دیدگاه هیجان یک تجربه درونی است و خود فرد نسبت به آن آگاهی دارد به عبارت دیگر فردی که رفتار نامناسب را در شب چهارشنبه سوری انجام می دهد به طورکلی از رفتار خود بی اطلاع است.
رفتاری- شناختی : این رویکرد ارتباط بین محرک و پاسخ را بیان می کند یعنی تفریح شب چهارشنبه سوری به عنوان محرک، لذت و هیجان به عنوان پاسخ است.
توجیه علمی : همان طور که می دانیم نمی توان از یک رویکرد به تنهایی برای توجیه یک موضوع استفاده کرد پس می توانیم بااستفاده از توجیهات به عمل آمده آزمون هایی را طراحی و بررسی کنیم.
فعالیت ۸- به گروه سه نفره تقسیم شوید و در رابطه با موضوع زیر به سوالات مطرح شده پاسخ دهید :
موضوع : رابطه میان خوش بینی نوجوان و احساس رضایت از محیط دوستانه
الف- در رابطه با این موضوع چه روش تحقیقی را پیشنهاد می کنید؟
پاسخ : –  روش هم بستگی زیرا با این روش متوجه می شویم آیا ارتباطی بین متغیرهایمان برقرار است یا نه.
ب- چه ابزاری را به کار می گیرید؟  پرسشنامه
ج- نتیجه را چگونه پیش بینی می کنید؟ بعضی نوجوانانی که از محیط دوستانه­ی خود رضایت دارند و در آن احساس آرامش می کنند افرادی نسبتاً خوش بین هستند.
د- از طریق مطالعات همبستگی می توان تعدادی زیادی از متغیرها را در یک زمان محدود مورد بررسی قرارداد که این امر از طریق مطالعات آزمایشی امکان پذیر نیست.
فعالیت ۹-  یک رفتار نامطلوب را در سطح رفتاری خودتان در نظر بگیرید (خشم، اضطراب؛ حسد، غیبت، وسواس، عدم تمرکز، غرور و …) .
از دبیر یا مشاور خود کمک بگیرید و در مدت یک ماه تلاش کنید رفتار مطلوب را جایگزین کنید.
پاسخ ۱- وقتی دانش آموزی اضطراب امتحان دارد ترس از امتحان در او ایجاد می­شود در شب امتحان حالش بد است و همیشه می گوید فردا امتحان سختی دارم اگر به سوالهای امتحان نتوانم جواب دهم قبول نمی شوم و … ، برای آن که از اضطراب امتحان جلوگیری شود باید معلم به صورت پی در پی امتحان بگیرد، فاصله امتحان را کم کند و به دانش آموز بگوید که امتحان فقط برای نمره عالی نمی باشد بلکه امتحان برای این است که یادگیری شما را افزایش بدهد، و این باعث می شود که دانش آموزان از میزان اضطراب خود بکاهند
. موفق باشید
محمود ضمانتی شهری کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی

فصل دوم
فعالیت ۱-۲ صفحه ۳۷
۱- چرا بعضی از خانواده ها علاقه دارند که فرزندانشان دوره ابتدایی را زود شروع کنند؟ این طرز فکر چه تاثیری در رشد اجتماعی کودک دارد؟
پاسخ ۱- چون دوست دارند که فرزندانشان مراحل رشد و ترقی را زودتر طی کنند و وارد بازار کار شوند.
پاسخ ۲- زیرا کودک در سنین زیر ۷ سال ظرفیت هوشی بهتری دارد مطالب را بهتر از کودکانی یاد می گیرند که در سن ۷ سالگی وارد دوره ابتدایی می شوند به همین دلیل پدر و مادرها کودکان را در سنین زیر ۷ سال به کلاسهای آموزشی مختلفف (زبان، نقاشی، خط و … ) می فرستند و دوست دارند دوره ابتدایی را زود شروع کنند زیرا می توانند این آموزشها را بهتر از دیگر کودکان به خاطر بسپارند و یادگیری آنان سریع تر خواهد بود.
فعالیت ۲-۲ صفحه ۵۴
میانگین سن بلوغ در کلاس شما چند سال است؟
پاسخ
فعالیت ۳-۲ صفحه ۵۵
با توجه به اینکه شما دوران نوجوانی را می گذرانید، از نظر جسمی چه تغییراتی را در خود احساس می کنید؟ این تغییرات در شما چه اثری گذاشته است؟
رشد کردن اندام های بدن – بلند شدن قد (در دختران زیاد چشم گیر نمی باشد) – تیره شدن رنگ موهای موجود در بدن – تغییر صدا و بم شدن آن در پسران – رویش مو در صورت ، بلندی قد، پهنی شانه ها
باعث شده تا باور کنیم که دوره کودکی را پشت سر گذاشته و اکنون وارد مرحله ی جدیدی (نوجوانی) شده ایم، بعضی از رفتارهای بچه گانه خود را کنار گذاشته و برای انجام هر کاری دنبال علت منطقی بگردیم. در اجتماع نظرها و پیشنهادهای خود را ارائه دهیم و باور داشته باشیم که به عنوان یک فرد می توانیم در تصمیم گیری های جامعه خویش سهیم باشیم، دیگر تنها به ظاهر افراد و اشیاء توجه نکنیم و قبول نماییم که باطن درونی ارزشمند وجود دارد. تواناییهای شناختی نیز در دوره نوجوانی رشد و پیشرفت خواهند داشت.
فعالیت ۴-۲ صفحه ۶۵
پاسخ ۱ : شما به عنوان یک دختر یا پسر چگونه به هویت جنسیتی خود آگاهی پیدا کردید؟ به غیر از والدین از چه افرادی الگو گرفته اید؟ چه کسانی بیشترین نقش را در این مورد داشته اند؟
به کمک والدین و الگوهای صحیح ارائه شده در رسانه های جمعی مانند : تلویزیون، رادیو، مجلات و ….
معلمان پرورشی – دبیران مدرسه – همکلاسی ها – افراد جامعه که با آن ها در تعامل هستیم مانند : خویشاوندان، همسایگان، والدین دوستان و ….
پدر و مادر – دوستان و معلم
موفق باشید
محمود ضمانتی شهری کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی

فعالیت ۵-۲ صفحه ۶۷
با توجه به انتخاب رشته­ی ادبیات و علوم انسانی و گذراندن دروس آن، تا چه اندازه ازانتخاب خود رضایت دارید؟ این رشته تا چه اندازه انتظارات شما را برای اهداف آینده برآورده ساخته است؟
کاملاً از انتخاب خود راضی هستم. ( تا حد زیادی رضایت دارم)این رشته با اهداف من در آینده مطابقت و هماهنگی دارد. ( به اندازه زیادی باعث برآورده شدن انتظارات من برای دست یابی به اهداف عالی آینده ام شده است)
پاسخ به نمونه سوالات فصل دوم صفحه ۷۰
۱- با ذکر مثال از خودتان تاثیر دو فرایند و رستش و یادگیری را در رشد توضیح دهید؟ تاثیر کدام فرایند را در رشد بیشتر ارزیابی می کنید؟
پاسخ ۱ : رشد تکلم در کودکان هم تحت تاثیر تغییرات زیست شناختی مغز است یعنی لازم است تا کودک به حدی از آمادگی زیست شناختی برای تکلم دست یابد و هم در عین حال باید آموزش و تمرین بسیار ببیند تا بتواند صحبت کند به طور کلی باید توجه داشت غالب تغییرات رشد محصول مشترک دو فرایند رشد و یادگیری است اما در این که کدام یک از این دو نقش مهم تری در رشد دارند بین دانشمندان اتفاق نظر وجود ندارد.
پاسخ ۲- دوچرخه سواری و اسکی بازی – اگرچه لازم است کودک به حدی از آمادگی زیست شناختی برای دوچرخه سواری دست یابد ولی باید آموزش و تمرین بسیار ببیند تا بتواند با مهارت دوچرخه سواری کند. چنین نیست که بسیاری از توانایی ها  و عادت ها به سادگی و به عنوان بخشی از برنامه طبیعی به وجود آیند بلکه باید آنها را از طریق مشاهده و یا رفتار متقابل به همسالان، والدین و معلمان و یا دیگر افراد به دست آورد. یادگیری تاثیر بیشتری در فرآیند رشد دارد.
پاسخ ۳- رسش به معنای آمادگی زیستی است که خود مبتنی بر یک نقشه ژنتیکی می باشد و یادگیری بر اساس تجربه به وجود می­آید زیست و طبیعی مثلاً برای شنا کردن ولی باید آموزشها و تمرین­های بسیاری را تجربه کند تا بتواند با مهارت زیاد شنا کند و چنین نیست که بسیاری از توانایی­ها و عادت­ها به سادگی و به عنوان بخشی از برنامه طبیعی به وجود آیند بلکه باید آنها را از طریق مشاهده  و یا رفتار با همسالان، والدین، معلمان و دیگر افراد به دست می آورد.
۲- محسن از کودکی خجالتی بوده و کمتر با دیگران معاشرت و ارتباط برقرار می کند او اکنون در دوره راهنمایی تحصیل می کند و هنوز خجالتی و گوشه گیر است محسن عنوان می کند این رفتار او ذاتی است و قابل تغییر نیست به نظر شما آیا رفتار محسن قابل تغییر است دلیل خود را با توجه به یکی از ویژگی های رشد بیان کنید؟
پاسخ : بله رفتار او قابل تغییر است چون در رشد انعطاف پذیری وجود دارد انعطاف پذیری به معنای ظرفیت انسان برای تغییر در مقابل تجربیات مثبت و منفی زندگی است و به انسان کمک می کند تا نقایص و اختلالات رشدی را رفع کند.
۳- فکر می کنید چه عاملی باعث شده که رشد شما به عنوان یک نوجوان در دهه حاضر با نوجوانان دهه ی ۶۰ تا ۷۰ متفاوت باشد؟
پاسخ ۱- تحت تاثیر زمینه ها و شرایط تاریخی – فرهنگی قرار داشتن رشد
۴- چرا بعضی از بزرگ­ترها اظهار می­دارند « رفتارهای ما در دوره­ی نوجوانی با رفتارهای نوجوانان در حال حاضر» قابل مقایسه نیست؟
پاسخ : – به این دلیل که رشد تحت تاثیر زمینه ها و شرایط تاریخی و فرهنگی قرار دارد هر نسلی به شیوه خودش رشد می کند و هر نسلی دنیا را برای نسل بعدی تغییر می دهد.
۵- روان شناسی که از طریق تمرین مهارت های اجتماعی پرخاشگری کودکان را کاهش می دهد و پایگاه اجتماعی او را بهبود می بخشد به کدام ویژگی رشد توجه دارد؟
پاسخ :- انعطاف پذیری
۶- به نظر شما چرا در آموزش ریاضی به کودکان دبستانی برای نشان دادن نمادهای ریاضی از تصاویر استفاده می شود؟
پاسخ :- زیرا کودکان دبستانی (۱۱-۷) سالگی در مرحله ی عملیات عینی قرار دارند و استفاده از تصاویر برای نمایش نمادهای ریاضی به یادگیری بهتر آنها کمک می کند.
۷- در کدام دوره رشد مطرح شده در کتاب فرد به این مفهوم پی می برد « هر گردی گردو نیست» ؟
پاسخ :- عملیات ذهنی (۱۱ سالگی) به بعد که در آن دوره تفکر انتزاعی می شود.
۸- نوجوانی که تحولات سیاسی محیط اجتماعی خود را مورد انتقاد قرار می دهد به دلیل کدام ویژگی است؟
پاسخ :- استدلال اخلاقی در نوجوانان این اجازه را می دهد که به طور عمیق و انتزاعی درباره مسائل مختلف فکر کند رشد روانی – اجتماعی او در معرض انواع گوناگون از ارزش های اخلاقی و اجتماعی قرار می گیرد.
۹- مریم معتقد است که دزدی عمل نادرستی است زیرا دزد در جامعه آبرویی ندارد دیدگاه مریم را در کدام یک از مراحل رشد اخلاقی کلبرگ قرار می دهید چرا؟
پاسخ :- دوره ی قراردادی زیرا در این مرحله استدلال اخلاقی بر مبنای منفعت اجتماعی و قوانین اجتماعی است.
۱۰- کودکانی که اتاق خود را به خاطر دیدن تلویزیون مرتب می کنند در کدام مرحله ی رشد اخلاقی کلبرگ قرار دارند؟
پاسخ :– دوره ی ما قبل قراردادی
فعالیتهای فصل دوم صفحه ۷۱
فعالیت ۱الف- مقایسه کودکی اول و کودکی دوم :
در کودکی اول کودکان از نمادها (تصویر و زبان) استفاده کرده تا محیط پیرامون خود را درک کنند تا بفهمند آنها به اشخاص اشیاء و امور بر اساس ظاهر آنها پاسخ می دهند و تفکر آن ها خود مرکز بین است یعنی این گونه تصور می کنند که دیگران نیز دنیا را مثل آن ها می بینند.
ولی در کودکی دوم کودکان عملیات شناختی را کسب می کنند و آن را در رفتارهای خود نشان میدهند. آن ها به این توانایی شناختی نائل می شوند که اشیا علی رغم تغییرات ظاهری که ممکن است پیدا کنند همان اشیاء هستند. تفکر منطقی در کودکان پایه ریزی می شود.
ب- مقایسه کودکی اول و نوجوانی
در کودکی اول کودکان از نمادها(تصویر و زبان) استفاده کرده تا محیط پیرامون خود را درک کنند تا بفهمند آن ها به اشخاص و اشیاء و امور بر اساس ظاهر آنها پاسخ می­دهند و تفکر آنها خود مرکز بین است یعنی این گونه تصور می­کنند که دیگران نیز دنیا را مثل آنها می­بینند.
ولی در نوجوانی عملیات شناختی دوباره سازماندهی شده به طوری که به نوجوانان امکان می­دهد که بر روی عملیات شناختی خود فکر کنند(درباره تفکر خود تفکر کنند) در این مرحله، تفکر انتزاعی می­شود.
ج – مقایسه کودکی دوم و نوجوانی
در کودکی دوم کودکان عملیات شناختی را کسب می کنند و آن را در رفتارهای خود نشان می دهند آن ها به این توانایی شناختی نایل می شوند که اشیاء علی رغم تغییرات ظاهری که ممکن است پیدا کنند همان اشیاء هستند. تفکر منطقی در کودکان پایه ریزی می شوند ولی در نوجوانی عملیات شناختی دوباره سازمان دهی شده به طوری که به نوجوانان امکان می دهد که بر روی عملیات شناختی فکر کنند (درباره تفکر خود تفکر کنند) در این مرحله تفکر انتزاعی می شود.
فعالیت ۲- به صورت داوطلبانه آزمایش های زیر را با دو کودک ۵ ساله و ۸ ساله به طور جداگانه انجام دهید  و پاسخ های ارائه شده را یادداشت و نتیجه را در کلاس درس به صورت مقایسه ای مطرح کنید.
آزمایش ۱ – دو لیوان یک اندازه را پر از آب کنید و به کودکان نشان دهید. سپس محتوای یکی از آن ها را در یک لیوان باریک و بلند ( یا پهن و کوتاه) بریزید. سپس از آنان سوال کنید در کدام لیوان آب بیشتری وجود دارد.
کودک ۵ ساله اظهار می کند که لیوان باریک و بلند آب بیشتری دارد و کودک ۸ ساله آب هر دو لیوان را یک اندازه می داند.
آزمایش ۲ – دو گلوله خمیز یک اندازه تهیه کنید و در مقابل کودکان یکی را پهن کنید، سپس از آنان سوال کنید کدام یک از خمیرها وزن بیشتری دارد؟
از نظر کودک ۵ ساله گلوله ی پهن شده پر وزن تر است اما کودک ۸ ساله هر دو را یک وزن می پندارد.
آزمایش ۳- تعداد مساوی از دو رنگ دکمه انتخاب کنید. هر رنگ را جداگانه دسته بندی کنید. دکمه های یکی از دسته ها را با فاصله از هم قرار داده و دکمه های دسته ی دیگر را با صورت فشرده در کنار یک دیگر قرار دهید . حال از کودکان سوال کنید تعداد دکمه های کدام دسته بیشتر است؟
پاسخ  کودک ۵ ساله با دیدن دکمه ها سریعاً اظهار می کند آن دسته دکمه هایی که با فاصله قرار گرفته اند تعداد بیشتری دارند و کودک ۸ ساله می گوید که دو دسته مساوی اند.
آزمایش شماره ۱- کودکی که در سن ۵ سالگی است با توجه به ویژگی های رشد شناختی کودکی که دنیا و محیط پیرامون خود را منحصراً از دریچه ذهن خود می بیند و چنین تصور می کند که دیگران نیز دنیا را همان طور می بینند که او می بیند وقتی دو لیوان به او داده می شود به ظاهر لیوان ها توجه می کند و در این دوره محتوای لیوان ها برایش اهمیتی ندارد بنابراین لیوانی که باریک و بلند است را انتخاب کرده و آن را محتوای بیشتر آب می داند.
کودکی که در سن ۸ سالگی است با توجه به ویژگی های رشد شناختی کودکی دوم که دچار تغییرات عمده ای می شود در این دوره تفکر کودک، راهبردها و سازماندهی بیشتری دارد و از نظم و منطق بیشتری برخوردار می شود کودک در این دوره نه تنها آگاهی شان از کودکان دوره قبل بیشتر می شود بلکه توانایی برنامه ریزی هم پیدا می کنند و از منابع شناختی خود در فرایند حل مسئله و یادآوری اطلاعات استفاده می کنند و نیز دانش خود را به طور اختصاصی در موضوع خاص می افزایند در این دوره توانایی حافظه ی کودکان افزایش می یابد با توجه به این ویژگی ها این کودک با مشاهده دو لیوان باریک و بلند و یا پهن  و کوتاه خواهد فهمید که در هر دو لیوان محتوی آب برابر است و فقط شکل ظاهری لیوان تغییر کرده است.
آزمایش ۲ – دو گلوله خمیر یک اندازه تهیه کنید و در مقابل کودکان یکی را پهن کنید، سپس از آنها سوال کنید کدام یک از خمیرها وزن بیشتری دارد؟
کودکی که در سن ۵ سالگی قرار دارد خمیری را که پهن است انتخاب کرده و وزن آن را بیشتر می داند و این برمی گردد به رفتار کودک در کودکی اول که همه چیز را منحصراً از دریچه ذهن خود می بیند و به ظاهر مسائل بیشتر دقت می کند ولی کودکی که در ۸ سالگی قرار دارد می فهمد که وزن هر دو یکسان است فقط شکل ظاهری آن ها متفاوت است کودک در دوره کودکی دوم است که تفکر او دچار تغییرات عمده ای شده و آگاهی بیشتری نسبت به کودکی اول کسب کرده است و علاوه بر ظاهر به نکات دیگر موارد نیز دقت می کند.
آزمایش ۳ – تعداد مساوی از دو رنگ دکمه انتخاب کنید. هر رنگ را جداگانه دسته بندی کنید. دکمه های یکی از دسته ها را به فاصله از هم قرار داده و دکمه های دسته دیگر را به صورت فشرده در کنار هم قرار دهید. حال از کودکان سوال کنید تعداد دکمه های کدام دسته بیشتر است؟
کودکی که در دوره کودکی اول قرار دارد مانند دو آزمایش بالا به ظاهر نگاه می کند و دکمه هایی که با فاصله از هم قرار گرفته اند را انتخاب خواهد کرد و خواهد گفت که آن ها بیشتر است و این هم یکی دیگر از ویژگی های دوره کودکی اول است ولی کودکی که در ۸ سالگی و دوره کودکی دوم قرار دارد بنا بر بالا بودن آگاهی ها و توانایی برنامه ریزی در ذهن خواهد دانست که تعداد دکمه ها یکسان است و فقط از نظر ظاهری با هم متفاوت هستند.
فعالیت ۳ همه ی شما در طول دوران تحصیل خود عکس پرسنلی گرفته اید، این عکس ها را در کنار یکدیگر قرار دهید. در طی این سال ها چهره ی شما چه تغییراتی کرده است؟ کدام قسمت از اجزای صورت شما زیاد تغییر نکرده است؟ تفاوت ها و شباهت های ظاهری خود را در هر دوره با دوره ی قبل مقایسه کنید( یکی از دانش آموزان به صورت داوطلبانه این گزارش را به همراه عکس های خود در کلاس ارائه دهد)
تغییرات بسیار زیادی در چشم، ابرو، رنگ پوست صورت، شکل چهره ، و چهره ام مشاهده می شود.
فعالیت ۴ رانندگی با سرعت بالا، انجام کارهای هیجان انگیز مانند موتور سواری بر روی یک چرخ، پرش از ارتفاع و نظیر آن که در رفتار بعضی از نوجوانان دیده می شود؛ نتیجه ی کدام ویژگی دوره­ی نوجوانی است؟ بحث کنید.
ا رشد شناختی نوجوان و نیز افزایش تفکر درباره ی خود پیامدهایی داشت از جمله تصور عده ای تماشاگر واهی و نیز احساس شکست ناپذیری در او باعث ایجاد چنین حرکاتی در نوجوان شده است. همچنین ویژگی قهرمان سازی نوجوان باعث رفتاری متفاوت در بین آنان می شود.
فعالیت ۵ – ضربان قلب خود را اندازه گیری کنید. همین کار را با کودک ۹ تا ۱۰ ساله نیز انجام دهید، حال دو عدد به دست آمده را با هم مقایسه کنید. ضربان قلب شما بیش تر است یا کودک؟ پاسخ خود را با پاسخ دوستانتان مقایسه کنید و به کلاس ارائه دهید این تحقیق مربوط به کدام ویژگی خصوصیت رشد در دوره نوجوانی است؟
پاسخ ۱ – ضربان قلب ما در هر دقیقه ۶۰بار می زند ولی ضربان قلب کودک ۹ تا ۱۰ ساله به دلیل فعالیت زیاد ۸۰ بار در دقیقه می زند . ضربان قلب کودک بیشتر است ( به دلیل رشد اندامهای داخلی )
فعالیت ۶ – انتخاب رشته­ی تحصیلی و شغل آینده از تصمیم گیری­های مهم زندگی است، شما برای انتخاب رشته­ی تحصیلی خود چگونه عمل کرده اید؟ در این انتخاب تا چه میزانی احساس موفقیت می کنید؟ دلیل موفقیت یا عدم موفقیت خود را با توجه به مفاهیم مبحث تصمیم گیری بیان کنید.
پاسخ ۱ – با توجه به علایق شخصی خود و تحقیق در این رابطه با این رشته تحصیلی پرداختم – احساس رضایت و موفقیت از رشته­ی خود دارم. چون با تحقیق و مشورت با والدینم این رشته را انتخاب کردم در معرض تصمیم گیری­های نادرست این دوره قرار نگرفتم و با موفقیت آن را به پایان رساندم.
فعالیت ۷- با توجه به مبحث هویت پاسخ دهید :
: الف- خودتان را برای خودتان تعریف کنید.
پاسخ ۱:من فردی هستم که اعتقاد قوی به خداوند یکتا دارم و معتقدم که هر فرد در جامعه باید به قوانین اجتماعی عمل کند، با جسارت هستم و اعتماد به نفس بالایی دارم و به ارزش ها و اعتقادات دیگران احترام می گذارم.
ب- خودتان را برای دیگران تعریف کنید.
نام من محمود ضمانتی شهری ه در سال ۱۳۵۳در     شهرستان گناباد  متولدشدم فوق لیسانس روانشناسی تربیتی وفعالا مشاور در دبیرستان های گناباد می باشم  ۱۶ سال سابقه تدریس در آموزش وپرورش دارم معتقدم  که باید به قوانین اجتماعی و اسلامی عمل شود و از لحاظعاطفی فردی هستم که سعی می کنم که تا جایی که امکان دارد به دیگران کمک کنم فرد مهربانی هستم  توانایی کار های عملی بالایی دارم
پ – این تعاریف بخشی از هویت شما هستند تا چه حد این هویت را در خود تثبیت شده می یابید؟
بسیار زیاد – چون اینها هویت من هستند اگر من خودم را با این ویژگیهایم منطبق نمی کردم شاید هدفی برای زندگیم نداشتم – هویت هم در رسیدن به اهداف بسیار مهم و موثر است.
ت – نقش الگوهای اجتماعی را در تثبیت هویت خود شرح دهید.
از جمله الگوهای اجتماعی من خانواده ودبیران  دوران متوسطه  بوده  واموختن بسیاری از امور و ارزش های والا را مدیون آنها هستم همچنین گروه همسالان کمک بسیاری در تثبیت این آموزه ها به من کرد.
فعالیت ۸ – در مورد یک موضوع اجتماعی – سیاسی مانند انتخابات، عقاید والدین و دوستان خود را بپرسید و نظر شخصی خود را نیز یادداشت کنید، سپس مقایسه ای انجام دهید، در رابطه با هم سویی و یا عدم هم سویی نظرات خودتان و دیگران را در کلاس بحث نمایید.
موضوع شرکت مردم در انتخابات و نتایج آن برای کشور –  والدین من معتقدند که مردم باید در انتخابات حضوری فعال داشته باشند چون آن ها معتقدند که مردم می توانند با رای خود سرنوشت خود را رقم بزنند – من نیز معتقدم که اگر ما مردم ایران در این انتخابات شرکت کنیم دست کشورهای خارجی را از امور داخلی قطع کرده و همبستگی مان را نشان می دهیم همچنین خون شهدای انقلاب را با شرکت خود در انتخابات به ثمر می نشانیم.
اما برخی از دوستان من معتقدند که چون نامزد انتخاباتی مورد نظر آن ها رد صلاحیت شده پس نباید در انتخابات شرکت کنند.
پاسخ ۲ – عقاید والدین : ما در انتخابات، رئیس جمهوری را می خواهیم که به قول خود وفادار باشد، مردم را مانند خود بداند و خود را بالاتر از آن ها نداند، منافع مردم را به منافع خود ترجیح دهد، در فکر التیام دردهای مردم باشد، با آنان به مشاوره بپردازد.
عقاید دوستان : ما در انتخابات رئیس جمهوری خواهان کسی هستیم که دلسوز مردم باشد، خود را وقف مردم کند، خود را جدا از مردم نداند، به قولهایی که در زمان انتخابات به مردم می دهد عمل کند.
عقاید شخصی : من رئیس جمهوری را می خواهم که در وهله ی اول به قولهایی که به مردم می دهد جامه عمل بپوشاند، خود را دوست مردم بداند، در شادی و غم مردم شریک باشد، خود را وقف مردم کند.
با توجه به نظرات بالا همه ی نظرها یک هدف دارد و آن توجه رئیس جمهور به مردم کشور خود است و یک هم سوئی را نشان می دهد.
فعالیت ۹ :
مریم دختر بچه ای ۳ ساله و بسیار باهوش است. در حدود ۲ سالگی توانست زبان مادری را به خوبی صحبت کند. والدین او تصمیم دارند تا به مریم غیر از زبان مادری زبان دیگری آموزش دهند زیرا فکر می کنند دخترشان این توانایی را دارد. آیا والدین مریم تصمیم درستی گرفته اند؟ در مورد معایب و مزایای تصمیم آنان بحث کنید.
پاسخ  – بله، چون کودک تا قبل از شش سالگی توانایی یادگیری دو زبان را با هم دارد و کودکان تا قبل از ده سالگی بهترین یادگیرندگان برای زبان دوم هستند، بنابراین در این دوره، برایشان دشوار نیست بلکه بر عکس ویژگی و توانایی است.
پاسخ – معایب تصمیم والدین : ممکن است در زبان گفتار اصلی خودش اختلال پیش آید، عیب دیگر این است که ممکن است با یادگیری زبان غیرمادری، بعضی از کلمات زبان اصلی را فراموش کند.
مزایای تصمیم والدین : چون کودک در این سن رشد خوبی دارد زبان غیرمادری را زودتر یاد می گیرد و با تکرار فراموش نمی شود.
موفق باشید
محمود ضمانتی شهری کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی

فعالیت ۱-۳ صفحه ۸۴
از فردی بخواهید پنج کلمه را در گوش راست و از فرد دیگری بخواهید که پنج کلمه مشابه را در گوش چپ شما به طور همزمان بگویند. یک بار تلاش کنید که اطلاعات وارده از دو گوش خود را به خاطر بسپارید سپس تلاش کنید که هر ده کلمه را به یاد آورید. یادآوری شما چگونه خواهد بود؟
در آزمایش دیگری تلاش کنید که تنها به اطلاعات وارده از گوش دیگر توجه کنید. در حالی که به اطلاعات وارده از گوش دیگر توجه نکنید سپس سعی کنید که اطلاعات مربوط به گوشی که به آن توجه کرده اید را به یاد آورید. نتیجه چه خواهد بود؟
آیا از کلمات وارده به گوش دیگر که به آن توجه نکرده اید چیزی به یاد می آورید؟
همین آزمایش ها را می توانید درباره ی حوزه بینایی خود انجام دهید.
پاسخ :قتی دو پیام به طور همزمان در گوشها وارده می شوند شنونده در هر زمان می تواند به یک پیام توجه کند و اگر بخواهیم هر ۱۰ کلمه را به خاطر بیاوریم به طور مجزا ابتدا ۵ کلمه ای را که در یک گوش ما گفته شده به یاد می آوریم و سپس ۵ کلمه بعدی را که در گوش دیگرمان گفته شده وقتی به اطلاعات وارد شده از یک گوش توجه می کنیم می توانیم تا حد زیادی آن اطلاعات را به یاد بیاوریم و اگر همزمان اطلاعاتی از گوش دیگر وارد شوند که ما به آنها توجه نکرده ایم امکان کمی وجود دارد تا ما بتوانیم مقداری از آن اطلاعات را به خاطر بسپاریم.
فعالیت ۲-۳ صفحه ۸۶
متن نسبتاً دشواری ( مقاله ی علمی- مقاله ی روزنامه و ….) را انتخاب کنید. چند نسخه از آن را تهیه کنید یک نسخه ی آن را یک بار بخوانید. چند درصد آن را می فهمید ؟ ۵ درصد
زیر کلمات و عبارات دشوار خط بکشید و آن ها را شمارش کنید: زمان خواندن خود را اندازه گیری کنید.
برای بار دوم نسخه ی دیگری از همان متن را بخوانید. این بار زیر کلمات و عبارات دشوار آن خط بکشید و آن ها را شمارش کنید. زمان خواندن را اندازه گیری کنید. همین کار را برای بار سوم و چهارم با نسخه های دیگر از همان متن انجام دهید. آیا در شمارش کلمات و عبارات دشوار و زمان خواندن متن در دفعات مختلف تغییری حاصل نشده است؟ بله . ممکن است که هر بار که این کار را در شمارش کلمات انجام می دهیم کلمات بیشتری درذهن مان بماند زیرا با هر بار تمرین و تکرار و همچنین دو مقاله که شبیه یکدیگر هستند را در ذهن مان بیشتر جای دهیم.
فعالیت ۳-۳ صفحه ۸۸
معلمی که درس می دهد به طور همزمان می تواند راه برود، حرف بزند، ببیند، بشنود، فکر کند و …. کدام تکالیف را به طور خودکار و کدام تکالیف را اندیشیده و آگاهانه انجام می دهد؟
تدریس کردن، فکر کردن و حرف زدن آگاهانه و راه رفتن، دیدن و حرکات بی اختیار دست ها به طور خودکار انجام می گیرد.
آیا همه ی معلمان در انجام تکالیف چندگانه فوق، یکسان اند؟ دانش آموزان چطور؟ خیر با یکدیگر تفاوت دارند.
خود و دانش آموزان دیگر را با هم مقایسه کنید. چند تکلیف را با هم در کلاس انجام می دهید؟ کدام تکالیف خودکار و کدام اندیشیده و آگاهانه هستند؟
دانش آموزان نیز چند تکلیف را با هم انجام می دهند. مثلاً گوش کردن به درس، حرف زدن، نگاه کردن، نوشتن و ….
یادگیری درس و نوشتن اندیشیده و به طور آگاهانه و حرف زدن، نگاه کردن، گوش کردن به صداهای مجازی و غیرمرتبط با کلاس( مانند سروصدای سالن، صدای بچه های کلاس های دیگر) غیرارادی و خودکار صورت می گیرد.
در هنگام ورزش چطور؟ چند تکلیف را می توانیم با هم انجام دهیم؟ کدام خودکار و کدام آگاهانه اند؟
در هنگام ورزش نیز قادریم چند فعالیت را با هم انجام دهیم؛ دویدن، حرف زدن، گوش کردن، دیدن و انجام کارهای ورزشی آگاهانه و دیدن و گوش کردن تکالیفی هستند که به طور خودکار انجام می گیرد.
آیا همه ی دانش آموزان در انجام تکالیف چندگانه یکسان اند؟
خیر، یکسان نیستند.
فعالیت ۴-۳ صفحه۹۰
فهرستی از ۲۰ کلمه انتخاب نمایید. این فهرست را یک بار به یک گروه از افراد ارایه دهید و از آنها بخواهید کلمات را دقیقاً به خاطر بسپارند و بگویید که این کلمات بعداً از آ ها پرسیده خواهد شد و نحوه ی پرسش هم بدین گونه خواهد بود که اولین حرف این کلمات را به آن ها خواهید گفت. همین کلمات را به گروهی دیگر بدهید ولی به آن ها نگویید که آنها را به خاطر بسپارند و هدف را تنها خواندن صحیح کلمات مطرح کنید.از پرسش بعدی و نحوه ی پرسش هم هیچ صحبتی به عمل نیاورید نتیجه چه خواهد بود؟
پاسخ : – گروهی که درباره نحوه ی پرسش، نوع و کیفیت آزمون آگاهی دارند می توانند تکلیف را هوشیارانه یاد بگیرند. معمولاً عملکرد بهتری را در بازیابی و یادآوری اطلاعات دارند، اما در گروه دیگر که هیچ اطلاعاتی درباره یادگیری و نحوه ی بازیابی اطلاعات ندارند، در نتیجه کارکرد حافظه خوب نخواهد بود و افراد در رابطه با یادآوری اطلاعات با مشکل روبرو می شوند.

موفق باشید
محمود ضمانتی شهری کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی

فعالیت ۵-۳ صفحه ۹۱
پاسخ ۱- یک فهرست ۲۰ کلمه ای را انتخاب کنید. این فهرست را به ۴ گروه ۵ کلمه ای تقسیم کنید. مطابق با متن هر یک از گروه های چهار گانه کلمات را در یکی از سطوح ذکر شده یادگیری نمایید. بعد از یک ساعت سعی کنید که آن ۲۰ کلمه را دوباره به یاد آورید و ببینید کدام کلمات را بیشتر به خاطر می آورید؟
سعی کنید همین کلمات را روز دیگر به یاد آورید. کدام کلمات را بیشتر به خاطر می آورید یک هفته ی دیگر چطور؟
پاسخ ۲- آن کلماتی که به صورت عمقی و مفهومی یاد گرفته شده اند (یادگیری عمقی درجه دوم) بیشتر در خاطرمان خواهد ماند.
یک هفته دیگر چطور؟پس از گذشت یک هفته کلماتی که عمقی رمز گردانی شده کاملاً در حافظه می ماند و نیز به تدریج کلمات آسان تر بعدی یاد گرفته می شوند.
فعالیت (۶-۳) صفحه ۹۳
یک فهرست از کلمات تهیه کنید. سعی کنید که این اطلاعات را همراه با یک موسیقی شاد یاد بگیرید. پس از یک ساعت سعی کنید که این اطلاعات را همراه با همان موسیقی شاد به یاد آورید. فهرست دیگری از کلمات را با موسیقی شاد یاد بگیرند ولی سعی کنید که آن اطلاعات را با موسیقی غمگین به یاد آورید. نتیجه را با هم مقایسه کنید.
پاسخ :- اطلاعاتی که همراه با یک موسیقی شاد یاد گرفته شده ایم و اگر همان اطلاعات را به همراه یک موسیقی شاد به یاد آوریم، عملکرد حافظه بهتر می باشد زیرا بین مراحل رمزگردانی و یادآوری شباهت بیشتری وجود دارد؛ هنگامی که اطلاعات را با موسیقی شاد یاد گرفته ایم ولی آنها را به همراه یک موسیقی غمگین به یاد می آوریم نتیجه ی موفقیت آمیزی به دست نخواهیم آورد زیرا میان این دو مرحله (یادگیری و بازیابی) تفاوت هایی مشاهده می شود در صورتی که شباهت چندانی ندارند.
این آزمایش را می توانید در مورد شرایط زمانی و مکانی غیرمشابه در مراحل یادگیری و یادآوری نیز انجام داد؛ نتیجه را با هم مقایسه کنید.
هر چه مراحل یادگیری و بازیابی اطلاعات از نظر شرایط زمانی – مکانی – حالات یادگیری – موقعیت و …. به هم شبیه و نزدیکتر باشند کارکرد حافظه بهتر خواهد بود، در غیر این صورت نتیجه عکس را در پی خواهد داشت.
فعالیت (۷-۳) صفحه ۹۴
۱- یادگیری از طریق تولید کلمات
فهرستی از کلمات انتخاب کنید. به یک فرد یا گروه کلمات را به صورت صحیح و کامل بدهید و از آنها بخواهید که آن را یاد بگیرند در همان حال کلمات را به صورت درهم و نامشخص به فرد یا گروه دیگر بدهید و بخواهید که آن ها را پیدا کند و سپس یاد بگیرد پس از مدتی از هر دو بخواهید که کلمات را به خاطر آورند.
نتیجه ی کدام بهتر است؟
اگر کلمات را به صورت کامل به آن ها بدهیم  و بخواهیم که آن را یاد بگیرند بازیابی اطلاعات به صورت ناقص خواهد بود ولی اگر کلمات را به صورت درهم و نامشخص به فرد یاد بدهیم و از او بخواهیم که آن ها را پیدا کند و سپس یاد بگیرد بازیابی او موثرتر خواهد بود زیرا فرد را در معرض فکر کردن قرار می دهیم و فرد سعی می کند از این طریق اطلاعات را بازیابی کند.
یادگیری فعال به ۲ نوع تقسیم می شود : ۱- اثر تولید ۲- به اجراء و به عمل درآوردن اطلاعات    اثر تولید یعنی این که فرد با اطلاعات دشوار و در هم ریخته مواجه شود پس اگر فرد را درگیر به موضوعی کنیم بازیابی اطلاعات بهتر خواهد بود و بر عکس.
۲- یادگیری عملی جملات: فهرستی از جملات دستوری انتخاب کنید نیمی از آن ها را به صورت اجرایی و عملی از فرد بخواهید که بعد از خواندن شما انجام دهد. می توانید اشیای مورد لزوم را هم قبلاً آماده کنید و به فرد بدهید. نیمی دیگر از جملات را تنها بخوانید تا آن ها تکرار کنند. پس از مدتی از فرد بخواهید تا همه­ی جملات یادگیری شده را به یاد آورند. نتیجه­ی کدام بهتر است؟
اما در رابطه با یادگیری عملی جملات : در این باره می توان نوع دیگری از یادگیری فعال یعنی اجرا و به عمل آوردن اطلاعات صحبت کرد. در این باره هر قدر فرد کار عملی انجام دهد عملکرد حافظه بهتر خواهد بود. در حافظه عملی فرد بعد از گوش کردن فوراً کاری را انجام می دهد اما در حافظه کلامی فرد فقط گوش می دهد و می خواند و این تاثیر چندانی ندارد.
فعالیت (۸-۳) صفحه ۹۸
۱ –  فهرستی از دو گروه کلمات پربسامد و کم بسامد را تهیه کنید. از آزمودنی بخواهید که این کلمات را در یک روز و ساعت معین و در مکانی معین به یاد بسپارد. بعد از مدتی از آزمودنی بخواهید که همان کلمات را یادآوری کند. کدام کلمات بیشتر به یاد آورده می شود؟ چرا؟
پاسخ این آزمایش روی فردی به نام زهرا انجام شد. کلمات پنیر، گربه، مدرسه، داس و … به او گفته و از او خواسته شد که آن را به حافظه بسپارد و این کار را در محیط خانه انجام داد بعد از ۵ ساعت از او خواسته شد که کلمات را یادآوری کند و من مشاهده کردم که او کلمات پنیر- مدرسه و گربه را اول به زبان آورد اما برای گفتن داس  نیزه دچار مکث و مدتی فکر کرد تا این که بعد از مدتی توانست آن را به یاد آورد. او به این دلیل توانست کلمات  گربه – پنیر و مدرسه را زودتر به یاد آورد زیرا این کلمات در زندگی روزمره بیشتر تکرار می شوند و به نظر او این کلمات برای او آشنا بود اما چون کلمات داس و نیزه به نظر او ناآشنا می رسیدند نتوانست آن ها را زود به یاد آورد.
۲- فهرستی از کلمات معین فراهم کنید به نحوی که این کلمات به تعداد مساوی از یک گروه و طبقه بندی باشند به یک فرد کلمات را به طور مخلوط بدون آن که طبقه بندی معینی را بین آنها مشخص کند بدهید تا یاد بگیرند و به فرد دیگر همان کلمات را ولی این بار با طبقه بندی معین و مشخص نمودن آن طبقه بندی بدهید و از او بخواهید که این کلمات را یاد بگیرد بعد از مدتی کدام فرد بهتر یاد آوری می کند؟ چرا؟ اگر در هنگام یادآوری دو حالت با طبقه بندی و بدون طبقه بندی را داشته باشیم نتیجه چگونه خواهد بود؟ چرا؟
پاسخ فرد دوم بهتر توانست کلمات را به یاد آورد زیرا کلمات طبقه بندی شده بودند و با هم ارتباط داشت اما نفر اول تا می خواست یکی از وسایل آشپزخانه و بعد نام گل را بگوید دچار مشکل شد و نتوانست تمام کلماتی را که به او گفته شده بود به یاد آورد. و نتیجه این خواهد بود که فرد چیزهایی را که با هم تناسب دارد و فکر را تقریباً در یک جا متمرکز می کند بهتر به یاد آورد تا فردی که کلماتی راکه با هم تناسب ندارند به یاد آورد.

موفق باشید
محمود ضمانتی شهری کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی

فعالیت (۹-۳) صفحه ۱۰۴
فهرستی از کلمات نظیر مدرسه – کارخانه – دانش آموز – پروانه و …. تهیه کنید. می توانید این کلمات را به فرد دیگری بدهید سپس از او بخواهید که کلمات را بخواند. پس از خواندن کلمات، تکالیف زیر را از او بخواهید.
مدرسه را بدون حرف (م) بگو
مدرسه را بدون حرف (س) بگو
پروانه را بدون حرف (ن) بگو و …..
پاسخ ما فهرستی از کلمات مدرسه ، کارخانه، دانش آموز و پروانه و ….. را به یک فرد بزرگسال می دهیم و از او می خواهیم که این کلمات را بخواند. بعد به او می گوییم که کلمه ی کارخانه را بدون حرف (خ) بخواند. مسلماً او سریع جواب درست می دهد. اما اگر همین آزمایش را روی یک کودک دبستانی انجام دهیم نتیجه تفاوت می کند و نمی تواند یک کلمه از حروف (مثلا) کارخانه را حذف کند و در تلفظ آن اشکال ایجاد می شود. یادگیری خواندن فرایند بسیار پیچیده است که نیازمند مهارت های گوناگون می باشد از جمله مهارت شناسایی حروف، مهارت آواشناسی، مهارت ترتیب و ترکیب، مهارت حافظه ی کوتاه مدت، مهارت استفاده از خزانه ی کلمات و دانش معنایی. در فرایند آموزش خواندن دو بخش کلمه خوانی و مفهوم خوانی وجود دارد. در کودکان این آزمایش ممکن است با موفقیت چندانی میسر نشود زیرا آن ها زیاد نمی توانند از مهارت های گوناگون استفاده کنند.
فعالیت ۱۰- ۳ صفحه ۱۰۹
اطلاعات مربوط به یک شخصیت ادبی را به صورت نمودار نشان دهید.
پاسخ ۱ –
علی اسفندیاری

نام شاعری

نمونه ای از آثار

لقب

پدر شعر نو در فارسی

ققنوس

نیمایوشیج

قالب شعری

نو (نیمایی )
فعالیت ۱۱-۳ صفحه ۱۰۹
اطلاعات مربوط به دو گروه مردم را در تاریخ با هم مقایسه کنید و اختلاف ها و شباهت های آن ها را با هم نشان دهید.
پاسخ ۱ :
مربوط به فعالیت ۱۰-۳ است. فعالیت (۱۰- ۳)
آزمایش کنید: شما می توانید اطلاعات مربوط به یک کشور دیگر مثل عربستان یا اطلاعات مربوط به یک تحقیق علمی و ادبی را به صورت نمودار نشان دهید.
فعالیت (۱۱-۳)
شما می توانید اطلاعات مربوط به دو گروه مردم را در تاریخ همانند دیاگرام فوق با هم مقایسه کنید و اختلاف ها و شباهت های آنها را با هم مقایسه کنید.
پاسخ ۲-
شیعه
وجه مشترک
سنی
دست ها افتاده است
مسلمان
دست به سینه نماز می خوانند
در شبانه روز سه باز نماز می­خوانند
یگانه پرست
۵ مرتبه در شبانه روز نماز می­خوانند
گفتن کلمه ی امام علی (ع) در اذان
با ایمان
نیاوردن کلمه ی امام علی (ع) در اذان
قبول کردن امام علی (ع) به عنوان امام اول
اعتقاد به معاد
قبول داشتن امام به عنوان امام چهاردهم
پاسخ نمونه سوالات فصل سوم صفحه ۱۱۲
۱- کدام قسمت ها در سیستم پردازش اطلاعات به شما کمک می کند تا نوشته های روی تابلوی کلاس را درک کنید؟
پاسخ – قشر خاکستری (مناطق ۳، ۴ گیجگاهی تحتانی)
منطقه ۳ بینایی : ادراک اشکال ساده- منطقه ۴ بینایی : ادراک رنگ – منطقه­ی گیجگاهی تحتانی: ادراک اشکال پیچیده
۲- عملکرد تالاموس شبیه به کدام دستگاه مخابرات می باشد ؟ توضیح دهید؟
پاسخ ۲- عملکرد تالاموس شبیه آنتن های مخابراتی است. آنت ها امواج را تقویت می کنند تا بهتر به مقاصد مختلف دور و نزدیک برسند. تالاموس هم با رله کردن و تقویت اطلاعات به مغز کمک می کند تا اطلاعات را بهتر ادراک کند.
۳- اگر بر اثر بیماری و یا وراثت سلول های مخروطی چشم فردی آسیب ببیند آن گاه چه تاثیری بر درک محیط پیرامون می گذارد؟
پاسخ ۱- سلول­های مخروطی حساس به رنگ و جزئیات عمل می­کند پس در این صورت درک رنگ و درک جزئیات دچار اختلال می­شود.
۴- به نظر شما چرا خیاط ها برای افراد کوتاه قد لباسهایی با طرح های راه راه عمودی توصیه می کنند؟
پاسخ ۱- در حقیقت اثر زمینه باعث خطای ادراکی می شود و باعث می گردد تا فرد کوتاه قد با پوشیدن لباس راه راه عمودی بلندتر به نظر می رسد.
۵- توجه غیرارادی بیشتر در کدام یک از شغل های نگهبانی آرایشگری کاربرد دارد؟
پاسخ ۱- شغل نگهبانی که به طور ناگهانی و خود به خود صورت می گیرد و حرکت های محیطی موجبات آن را فراهم می آورند.
۶- دلیل توجه ما به گل رز قرمز در بین گل های رز سفید چیست؟
پاسخ ۱- اثر زمینه که به اثر محیط پیرامون در ادراک یک شی اشاره می کند.
۷- خانم خانه داری که در حین آشپزی به برنامه رادیوئی گوش می­دهد کدام نوع توجه استفاده می کند؟
پاسخ ۱- توجه پراکنده که فرد چند کار را به طور همزمان انجام می­دهد.
پاسخ ۲- توجه غیرارادی
۸- در کلاس درس معلم به دانش آموزان می گوید پس از اتمام درس آزمون دارای سه سوال برگزار می شود این معلم به کدام اصل از اصول مربوط به حافظه توجه نموده است ؟ چرا؟
پاسخ :- دادن سرنخ و همچنین اینکه یادگیری ارادی از یادگیری غیرارادی موثرتر است. زیرا فرد از جریان یادگیری و نحوه بازیابی اطلاعات مطلع می شود.
۹- کدام یک از روش های زیر می تواند به یادگیری عمقی منجر شود.
الف- نوشتن کلمه به کلمه از روی متن – یادگیری سطحی
ب- تهیه ی یک مقاله در زمینه ای خاص – یادگیری عمقی
روش ب روش بهتری برای یادگیری عمقی است. وقتی به ویژگی مفهومی و معنایی و ارتباط آنها با یکدیگر توجه داشته باشیم این یادگیری از حالت سطحی به حالت عمیق می رود و به همان اندازه عملکرد بازیابی بهتری دارد.
۱۰- استدلال خود را درباره ی دشوار بودن آزمودن در محلی غیر از مدرسه خود بنویسید.
پاسخ :- یکی از موارد استفاده از اصل زمینه است اگر فرد یادگیرنده، یادگیری را در شرایط زمانی و مکانی معین انجام داده باشد در همان شرایط زمانی و مکانی اطلاعات بیشتری را به یاد خواهد آورد .
۱۱- از دیدگاه تولوینگ انواع حافظه را برای موارد زیر نام گذاری کنید.
۱- دوچرخه سواری                  حافظه رویه ای
۲- لحظه ی شروع سال نو                     حافظه معنایی
۳- دانستن این موضوع که در زمستان برف می بارد :     حافظه معنایی -۲- لحظه ی شروع سال نو      حافظه ی حوادث خاص چون هر کس از لحظه ی شروع سال نو خاطرات شخصی را که مختص خودش است را به یاد می آورد.
۱۲- برای افرادی که در سیستم های ثانویه زبان دچار مشکل هستند چه پیشنهادی دارید؟
پاسخ ۱- خواندن راهبردی، انعطاف پذیری در مطالعه، داشتن انگیزه، انگیزه زیاد و تمرین برای سلیس و روان خواندن، معنی دادن به حروف و کلمات و …..
در نوشتن هم باید به بیان نوشتاری، هجی کردن و دست خط توجه کرد و از راهکارهای مختلف برای بهبود نوشتن استفاده نمود.
پاسخ ۲- مشکل این افراد در سیستم های اولیه یعنی گفتن و شنیدن است و چون آنها سیستم های پایه هستند پس باید تقویت شوند تا مشکلات سیستم ثانویه رفع شوند.
۱۴- فردی که نوشته های تایپ شده را غلط گیری می کند بیشتر به کدام یک از موارد زیر توجه دارد؟
الف- کلمه خوانی      ب- مفهوم خوانی
پاسخ – کلمه خوانی
موفق باشید
محمود ضمانتی شهری کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی

فعالیت های متن فصل ۴
فعالیت ۱-۴ صفحه ۱۱۸
با کمک سایر دانش آموزان کلاس، پرسش نامه ای که نشان دهد در دو سال گذشته چه تعداد از بستگان نزدیک آنان به بیماری های سخت مبتلا شده اند، تهیه نمایید. پس از پاسخ دادن دانش آموزان به پرسش نامه، فهرست این بیماری­ها را از لحاظ فراوانی تهیه و تنظیم نمایید. چه نتیجه ای از این جدول به دست خواهید آورد؟
گروه
نام گروه
مذکر
مونث
جمع
درصد
سال
۸۶
۸۷
۸۶
۸۷
۸۶
۸۷
۸۶
۸۷
۱
سرطان
۵
۳
۴
۳
۹
۶
۱/۱۹
۳/۲۰
۲
بیماریهای خونی
۴
۲
۳
۱
۷
۳
۴/۱۳
۶/۹
۳
بیماریهای پوستی
۱۱
۸
۹
۵
۲۰
۱۳
۵/۴۲
۷/۴۲
۴
کهولت
۶
۴
۵
۴
۱۱
۸
۴/۲۳
۱/۲۷
با گذشت زمان علم پیشرفت کرده است و این باعث شده که علت اکثر بیماری ها را شناسایی شود و درمان صورت گیرد، در نتیجه اغلب بیماری ها و میزان مرگ و میر کاهش یافته است.
فعالیت فصل ۳-۴ صفحه ۱۲۳
آیا دین تأثیری بر سلامت جسم و روان دارد؟
پاسخ : – بلی، تحقیقات بسیاری نشان داده اند که دینداری، ایمان و عبادت موجب تقویت سیستم ایمنی می شود. همچنین اثر دینداری بر کاهش اضطراب و استرس و افسردگی به اثبات رسیده است.
به عقیده اکثر افراد رفتارهایی از قبیل توکل به خدا، زیارت و …. می توانند موجب آرامش درونی فرد شوند.
همچنین باور به این که خدایی هست که موقعیت ها را کنترل می کند و ناظر بر عبادت کننده هاست تا حد زیادی اضطراب را کاهش می دهد.
فعالیت ۴-۴ صفحه ۱۲۳
رویدادهایی از زندگی خود را که در شما فشار روانی ایجاد کرده است فهرست کرده و به ترتیب اهمیت به آن نمره دهید. با اهمیت ترین و کم اهمیت ترین رویداد را مشخص کرده و با هم مقایسه کنید. دلیل این که آن را فشارآورترین و کم فشارآورترین گفته اید، بنویسید.
امتحانات نهایی خرداد ماه : از ۱۰۰ نمره ۹۹
تولد ناگهانی برادر کوچکم : از ۱۰۰ نمره ۸۵
کسب نمره ی پایین تر از ۱۶: از ۱۰۰ نمره ۵۰
با اهمیت ترین و فشارآورترین رویداد: برگزاری امتحانات نهایی در ماه خرداد؛ زیرا معدل آن در قبولی کنکور سراسری حائز اهمیت می باشد.
کم اهمیت ترین و کم فشارآورترین: کسب نمره ی پایین تر از ۱۶؛ چون می توان آن را جبران کرد و درصدد رفع نقاط ضعف برآمد، هم چنین آمادگی پیدا کردن برای به دست آوردن آوردن نمره ی عالی و بالاتر از ۱۹.
سه نوع تعارض گرایش اجتناب در زندگی نوجوانان را نام ببرید که ممکن است بیشترین فشار روانی را در آنها ایجاد کند.
به نظر شما راه حل این تعارضها چیست؟
۱- دختری که قصد ازدواج با فرد مورد علاقه اش  را دارد و از طرفی در صورت ازدواج نمی تواند ادامه تحصیل دهد.
۲- پسری که به کوهپیمایی علاقه مند است ولی ممکن است خطراتی را برای وی به همراه داشته باشد.
۳- جوانی که علاقه مند به رشته تجربی است ولی در درس زیست ضعیف است.
راه حل : باید به دور اندیشی و درایت و مشورت با افراد متخصص راه صحیح را انتخاب نماید و منطقی و عاقلانه نه بر مبنای احساسات و عواطف تصمیم گیری نماید.
فعالیت (۸-۴) صفحه۱۳۳
رفتارهای متقابله ای جنگ یا گریز حل مسئله را در مورد یکی از فشارهای روانی که با آن روبرو شده اید مورد بررسی قرار داده و بگویید هر کدام از این روش های مقابله ای چه کمکی در کاهش فشار روانی مورد نظر می توانند داشته باشند.
فشار روانی مورد نظر :  امتحان در یک روز.
روش مقابله ای جنگ کردن : ساعات روز را تقسیم می کنیم و سعی می کنیم هر سه کتاب را مطالعه کنیم و این امکان را دارد که نتوانیم به طور کامل هر سه کتاب را بخوانیم و ممکن است که قسمتی از سه کتاب را مطالعه کنیم و این روش تقریباً بهترین روش مقابله با فشار روانی است.
روش مقابله ای گریز یا فرار: در این روز فقط یک درس مطالعه می کنیم و دو درس دیگر را رها می کنیم  و این باعث می شود هر چند که آن یک درس را می خوانیم اما با استرس همراه است و بر روی فرد تاثیر می گذارد  و آدمی با فشار روانی همراه خواهد شد. هر چند که ما آن دو کتاب را نخواندیم و آن را رها کردیم اما بعد از مدتی آن فشاری که از همین رها کردن به ما وارد می شود باعث می شود که ناسازگاری هایی در رفتار ما به وجود آید.
روش مقابله ای حل مسئله : از روز قبل ساعاتی را در نظر می گیریم و برای هر درسی که مشکل تر است وقت بیشتر و آن کتابی که آسان تر است وقت کمتری را تقسیم بندی می کنیم. در روش حل مسئله باعث می شود آن روشی که بتوانیم فشار روانی روبرو شویم انتخاب کنیم و اثرات فشار روانی را به حداقل برسانیم و چنین اشخاصی دارای اعتماد به نفس بالا و روحیه ای قوی هستند و این روش آدمی را به آرامش و صبر و شکیبایی فرا می خواند و با دل و جرات آدمی را به سمت آن مسئله و مشکل فرا می خواند.

موفق باشید
محمود ضمانتی شهری کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی

فعالیت ۹-۴ صفحه۱۴۷
در صورت امکان به یکی از مراکز روان شناسی و مشاوره مراجعه کنید و گزارش از نحوه ی ارائه ی خدمات روان شناس و مشاوره و در کلاس گزارش کنید.
پاسخ ۱ – مرکز مشاوره امید – در این مرکز مددکار اجتماعی، روان شناس بالینی، روان پزشک فعالیت می کند ابتدا مدیر مرکز کار پذیرش را انجام می دهد روان شناس بالینی با همکاری روان شناس تربیتی فرد را از طریق مصاحبه و پرسشنامه تست می کند چنانچه لازم باشد به پزشک معرفی می­کند تا از طریق دارودرمانی مشکل وی را حل کند.
نمونه سوالات فصل چهارم صفحه۱۵۰
سوال ۱- فوتبالیستی که هنگام زدن پنالتی پایش ناگهان پیچ می خورد و توپ را به خارج از دروازه هدایت می کند احتمالاً تحت تاثیر کدام نوع ناکامی قرار میگیرد؟
پاسخ ۱- ناکامی شخصی یا ناشی از ناتوانی خود – هدف هر چه قوی تر فوری تر  و با اهمیت تر باشد میزان ناکامی در اثر عدم دست یابی به آن افزایش می یابد. مسلماً پنالتی زدن یک هدف بسیار با اهمیت است و فرد در صورت عدم موفقیت، میزان ناکامی بیشتری احساس می کند.
سوال ۲ – سپهر کارگر یک کارخانه است به علت مخالفت سرکارگر از دریافت پاداش ماهانه محروم شده است سپهر ناراحت است و تصمیم دارد مسئله را با مدیر کارخانه در میان بگذارد او کدام واکنش در برابر ناکامی را انتخاب کرده است؟
پاسخ ۱- سپهر در این شرایط سعی می کند مانع یا موانع را دور بزند تا به طور موقت بر شرایط ناکام کننده غلبه کند.
پاسخ ۲ – کوشش  و جدیت
سوال ۳- مریم به دلیل موفقیت در کنکور سراسری هدیه نقدی از خانواده ی خود دریافت می کند او مردد است هدیه را پس انداز کند یا وسیله ی مورد نیاز خود را خریداری کند مریم کدام تعارض را تجربه می کند؟ چرا؟
تعارض گرایش – اجتناب، مریم اگر هدیه را پس انداز کند، از اینکه نتوانسته وسیله مورد نیاز خود را خریداری کند دچار دلهره و اضطراب می شود ولی از سوی دیگر اگر هدیه خود را پس انداز نکند احساس ناکامی به او دست می دهد.
سوال ۴- لاله گاهی در رابطه با موقعیت خانوادگی خود دروغ می گوید و سطح اجتماعی، اقتصادی خود را غیر از آن چه هست معرفی می کند، دوستان او متوجه این موضوع شده اند و واکنش قهرآمیز به او اتخاذ کرده اند به نظر شما راه منطقی تری که دوستان لاله در پیش بگیرند چیست؟
پاسخ : – مسلماً رفتار قهرآمیز تاثیر بدی خواهد داشت چرا که لاله آن را هم نتیجه دروغ های خود و هم وضعیت خانوادگی اش می پندارد اما بهترین کار محبت دوستان با او است هم چنین می توانند به این صورت با او صحبت کنند( آن قدر ما را دوست خود نمی دانستی که به ما اعتماد کنی و واقعیت را به ما بگویی، ما از دست خود ناراحتیم) این یک نمونه گفت و گویی است که دوستان با او می توانند داشته باشند تا شاید لاله پی به اشتباه خود ببرد و از دروغ گویی دست بردارد.
سوال ۵- یک ماه گذشته ی زندگی خود را مرور کنید و ببینید در رابطه با فشارهای روانی ایجاد شده از کدام نمونه واکنش در برابر فشار روانی استفاده کرده اید؟ پاسخ خود را تحلیل کنید.
پاسخ ۱- من در یک ماهه گذشته فهمیدم که در درس روانشناسی از نیم سال دوم به بعد، ضعف زیادی پیدا کردم و این باعث شد که فشار روانی زیادی بر من غالب شود و عکس العمل من، روش مقابله ای حل مسئله بود من تصمیم گرفتم ساعات مطالعه درس روانشناسی را افزایش دهم از معلم خود خواستم که در فهم بهتر درس به من کمک کند و برای جبران عقب ماندگی خود سعی و تلاش کنم.
سوال ۶- مادری را در نظر بگیرید که مسئولیت مراقبت از کودکان عقب مانده ی ذهنی ۱۲ ساله ی خود را تاکنون بر عهده داشته او در حال حاضر به افسردگی مزمن مبتلا است و از ناراحتی قلبی نیز رنج می برد. این مادر کدام یک از مراحل سندرم انطباق عمومی را تجربه می کند؟ دلیل خود را ذکر کنید؟
پاسخ :- فرسودگی : چون تلاش های این مادر برای جنگیدن با فشارهای روانی وارده بر زندگی ناموفق بوده و فشار روانی مداومی را تحمل کرده است پس این مادر در حالت فرسودگی فرو رفته و بدن او در واقع پاره پاره می شود و او چنان در هم ریخته می شود که دیگر قادر به تحمل نیست و دچار حمله ی قلبی می شود  و ممکن است مرگ را به دنبال داشته باشد.
سوال ۷ – جواد دانش آموز سال سوم دبیرستان است از انتخاب رشته خود احساس رضایت ندارد. هدفی برای آینده ندارد و در سردرگمی به سر می برد، ولی هر روز به مدرسه می رود  و در حد متوسط تکالیف درسی خود را انجام میدهد. در رابطه با سلامت و عدم سلامت روانی جواد بحث کنید.
پاسخ ۱ – جواد از رشته تحصیلی خود احساس نارضایتی می کند در نتیجه به اجبار درونی در سر کلاس حضور پیدا می کند ولی نمی تواند ارتباط هماهنگی با هم کلاسیان خود داشته باشد و سعی در اصلاح این احساس درونی خود ندارد زیرا شرط موفقیت در هر کاری علاقه مندی  احساس رضایت داشتن از کاری است جواد یا به دلایلی که اعم از اجبار در انتخاب رشته یا تصمیم نادرست و مشورت نکردن با دیگران در هنگام انتخاب رشته است نتوانسته است انتخاب رشته ی مناسبی داشته باشد در نتیجه احساس رضایت مندی خاطر و اشتیاق نسبت به رشته تحصیلی خود ندارد.
سوال ۸- تاکنون در رابطه با مسائل با محیط پیرامون خود اضطراب را تجربه کرده اید؟ یک مورد آن را در نظر بگیرید و در رابطه با طبیعی و یا غیرطبیعی بودن آن بحث کنید؟
پاسخ ۱- زهرا در دوران کودکی خود دچار اضطراب از دیدن تاریکی بوده و به همین دلیل چون این اضطراب در دوران کودکی او حل نشده به دوران نوجوانی و سپس جوانی انتقال یافته است و این فرد دارای اضطراب از نوع طبیعی آن است.
پاسخ ۲- مثلاً ترس از آب – فرد ممکن است که فکر کند که اگر به کنار دریا برود و شنا کند ممکن است موج بیاید و او را با خود ببرد به همین دلیل هیچ گاه به کنار دریا نمی رود و ترس همیشه با او است که اگر کنار دریا برود شاید برای او اتفاق بیفتد.
سوال ۹- چند نوع ترس طبیعی نام ببرید؟ آیا ترس غیرطبیعی در شما وجود دارد؟ آن ترس چیست؟
پاسخ ۱- ترس از ارتفاع ، مرگ، تاریکی، امتحان، حیوانات که همه ی افراد دچار این نوع ترس ها هستند این ترس ها از نوع ترس های طبیعی هستند. خیر
فعالیت  صفحه۱۵۱
۱- از آمار مرگ و میر در شهر تهران که در جدول ۱-۳ ارائه شده است به چه نتایجی می رسید، رفتار مردم را در رابطه با مقوله ی سلامت چگونه توجیه می کنید؟
بیشترین آمار مرگ و میر مربوط به گروه بیماریهای دستگاه گردش خون، سوانح و سرطان است. بعضی از رفتارها مانند استفاده از نمک، رژیم غذایی چرب و کمی مصرف سبزیجات و میوه، مصرف داروهای اعتیاد آور، مصرف سیگار باعث بروز این بیماریها می شود. بنابراین اگر مردم تهران این موارد را رعایت کنند و این رفتارهای ریسکی را کاهش دهند به این بیماری ها کمتر مبتلا می شوند.
۲- موارد جدول ۳-۴ را دقیق تر مطالعه کنید. این موارد در رابطه با شما چگونه صدق می کند؟
بعضی از این موارد در رابطه با من وجود دارد مثلاً من شخصی هستم که می توانم بر هیجان های خودم تسلط داشته باشم اما از نقاط ضعف و قوت خودم اطلاع کافی ندارم.
۳- رویدادی را در زندگی خودتان که برای شما فشار روانی ایجاد کرده در نظر بگیرید و تحلیل کنید میزان آن فشار بیشتر به عوامل بیرونی بستگی داشته و یا به نوع نگرش شماست نسبت به خودتان؟
به طور مثال : در یک ترافیک شلوغ گیر کردم، واکنش من در مقابل این فشار اول ناراحت می شوم و خودخوری می کنم و اگر کسی در آن زمان با من سخن بگوید ممکن است به طور درست با آن رفتار نکنم و ناراحت شوم. میزان این فشار بیشتر به نوع نگرش من مربوط است.
۴- یک فشار روانی را که تجربه کرده اید  و برایتان دشوار بوده در نظر بگیرید، با توجه به مبحث کنترل شخصی اگر فشار در حال حاضر رخ دهد، چگونه آن را مدیریت می کنید؟
به فشاری که در بالا سوال ۳ مطرح شد بررسی می کنیم. اگر یک بار دیگر در ترافیک گیر کنم سعی می کنم خون سرد و بی خیال باشم و مثل افراد دیگر صبر کنم تا خلوت شود.
سوال ۵- معمولاً اغلب مردم ترجیح می دهند ارتباطی با افرادی که به طور مثال، از اختلال خلقی دو قطبی رنج می برد برقرار نکنند.
(در مقابل فردی که از یک بیماری جسمی رنج می برد) علت این رفتار را شما چگونه توجیح می کنید؟ برای تعیین این رفتار در مردم شما چه پیشنهادی می توانید ارائه دهید؟
پاسخ – افرادی که دچار اختلال دو قطبی هستند معمولاً افرادی هستند که یا بیشتر مواقع بی دلیل یا با دلیل  شاد هستند این افراد دچار شیدایی هستند یا بیشتر مواقع باز هم بی دلیل یا با دلیل غمگین هستند که به این افراد افسرده می گویند.
این عبارت را چگونه کامل می کنید :
سوال ۱۱- از این به بعد اگر فردی را در خیابان دیدم که بلند بلند با خود صحبت می کند و دستانش حرکت می کند نسبت به او خشمگین نشوم و از او فرار نکنم چون او هم مانند ما انسان است چون او نمی تواند با دیگران روابط برقرار کند با خود مشغول می شود با خود حرف می زند و ….
سوال ۱۲- در ۴ فصل این کتاب با روان شناسی به عنوان یک علم آشنا شدید. با توجه به برداشت خود جملات زیر را کامل کنید.
پاسخ ۱- آن چه بیشتر از هر چیز دیگر درباره ی کلاس روانشناسی دوست دارم: مطالعه بر روی رفتار انسان ها
۲- به نظر من زمان ۲ ساعت در هفته برای این کلاس ناکافی است.
۳- در آینده، خود را به عنوان یک روان شناس موفق به جامعه بشناسانم.
۴- این کتاب مرا نسبت به رفتار خودم و دیگران آگاه تر کرد.
۵- کتاب روان شناسی مرا به مطالعه سایر کتاب های روان شناسی علاقه مند ساخت.
موفق باشید
محمود ضمانتی شهری کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی

فاطمه عینی دبیر منطقه ۱۹ تهران

چهارشنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۲ - ۲۲:۵۴
کد خبر : 79432
بازدیدها: 22,472

۳ دیدگاه »

  1. جواد آذر ۲, ۱۳۹۴ در ۴:۵۸ ب٫ظ - Reply

    عالی بود خیلی خیلیییییییییی بدردم خورد واقعا ازتون ممنونم.

  2. hadi اسفند ۹, ۱۳۹۴ در ۷:۴۷ ب٫ظ - Reply

    ممنون از زحماتتون

  3. Misha اردیبهشت ۲۰, ۱۳۹۵ در ۳:۰۶ ب٫ظ - Reply

    بسیار عالی و مفید بود.خسته نباشید

پاسخی بگذارید »