یکشنبه ۰۶ فروردین ۱۳۹۶

تبلیغات

والدین و معلمان، افراد سازنده معنای دنیای یک کودک در مدرسه

danesheroz1 اسفند ۸, ۱۳۹۲ ۰
والدین و معلمان، افراد سازنده معنای دنیای یک کودک در مدرسه

دانش روز: پدر و مادر، اولیای مدرسه نیز در تربیت دانش آموزان نقش به سزایی دارند

 به گزارش دانش روز، در زمینه تربیت در مدرسه اگر چه تنوع موضوعات به گستردگی تربیت در جامعه نبوده ولی مباحثی چون: افزایش آزادی عمل دانش آموزان، خطرات تهدیدکننده سلامت، خانواده متعادل، تفاهم و گفتگو و … مطرح بوده است.

 دشواری‌ها و پیچیدگی تربیت را نباید با تنوع و آشفتگی توصیه‌ها افزایش داد. امروز والدین و معلمان، به رهنمودهایی نیاز دارند که اولاً مبتنی بر ویژگی‌های فرهنگی باشند؛ ثانیاً بر نقاط حساس و ضروری نیازها تمرکز نمایند و ثالثاً در تغییر نگرش‌ها و رفتارها با مقاومت مواجه نشوند و به عبارتی تا حد امکان، به سادگی عمل کنند.

 والدین و معلمان، افراد سازنده معنای دنیای یک کودک هستند:

بر اساس آنچه در خانواده‌ها و مدارس ما می‌گذرد بر سه نکته تاکید می‌کنیم : انگیزه، تفکر و جسارت. در بیانی کلی، والدین و مربیان باید مراقب باشند که در درجه اول در این سه مورد رفتار تخریبی و مخل نداشته باشند و در درجه بعد با نگرش‌ها و رفتارهایشان در تقویت آن‌ها بکوشند. اینکه چرا این همه مباحث تربیتی در سه نکته خلاصه می‌شود جای بحث و توجیه دارد. اما این عمل به معنای نادیده گرفتن اهمیت سایر عوامل نیست. تقویت‌های انگیزشی، آموزش روش‌های تفکر و ایجاد زمینه‌های جسارت ورزی در دانش آموزان، بنیادی‌ترین مسائل حال حاضر تربیت هستند.

 تقویت‌های انگیزشی

((انگیزه)) محوری‌ترین موضوع زندگی انسانی و سازنده نیازهای ماست. انگیزه را موتور و محرک فعالیت‌های انسان می‌دانند و بسیاری از تلاش‌ها در حوزه‌های مختلف زندگی با انگیزه ارتباط پیدا می‌کنند.

 دلایلی چند برای ایجاد و تقویت انگیزه‌ها وجود دارد:

۱. تنوع امکانات و موضوعات در زندگی امروزی موجب عدم تمرکز در مسائل می‌گردد. تنوع طلبی انسان امروزی اگر چه باعث سرعت و تحرک بیشتر در زندگی می‌شود اما در مقابل عجله و کم‌حوصلگی نیز به بار می‌آورد. این چنین است که انگیزش و روش‌های ایجاد انگیزه به موضوعی پیچیده و دشوار در تربیت تبدیل شده است.

 ۲. پاسخ چیستی‌ها، چرایی‌ها و ابهام ‌های زندگی را باید در فرهنگ جستجو کرد و هرگونه کاستی در این زمینه، پویایی و تحرک انسان‌ها را کاهش می‌دهد. اگر در گذشته آرزوی معلم، مهندس و دکتر شدن، انگیزه‌ای کلی در دانش آموزان برای درس خواندن و ارتقای تحصیلی به وجود می‌آورد، امروزه آرزوها حال و هوایی دیگر دارند و افراد به جای تعهدات شغلی، به دنبال راه‌های میانبر برای کسب ثروت و شهرت هستند.

 ۳. ضعف دانش تربیتی در والدین و معلمان موجب می‌گردد آنان ناخواسته به روش‌هایی در تربیت روی آورند که در عمل مانع و مخل انگیزه محسوب می‌شوند. تحلیل علمی بنیادهای تربیتی بسیاری از روش‌های والدین و مدارس نشان می‌دهد که اشکالات جدی در برنامه‌های مختلف وجود دارند. هر کس که قابلیت ایجاد انگیزه و تحرک داشته باشد به خوبی می‌داند که ایجاد خودانگیختگی در دیگران، به کیفیت رابطه بستگی دارد. فرد انگیزه دهنده کارآمد، هر جا که امکان داشته باشد به کودک اعتماد می‌کند، احترام می‌گذارد، گوش فرا می‌دهد، مسئولیت پذیری را تشویق می‌کند به او اجازه انتخاب می‌دهد. شایستگی را در وی پرورش می‌دهد و در گرفتاری‌ها، نگرانی‌ها، تلاش‌ها اقدامات، موفقیت‌ها و شکست های او مشارکت می‌ورزد.

 آموزش روش‌های تفکر

مدرسه و تربیت

یکی از اهداف آموزش و پرورش باید ایجاد روحیه تفکر در دانش آموزان می‌باشد. شواهد آموزشی، اجتماعی و فرهنگی نشان می‌دهند وضعیت نامطلوبی در این مورد داریم. روش‌های کلیشه‌ایی ارزشیابی، وضعیت خلاقیت و پژوهشگری در مدارس و… نشان می‌دهند که در آموزش مهارت‌های تفکر در بعد تحصیلی بسیار ضعیف کار کرده‌ایم. در بعد اجتماعی نیز در توانایی‌های شناختی و مهارت‌های تفکر، وضعیت چندان مطلوبی نداشته‌ایم.

جسارت ورزی

در آموزه‌های روانشناسی سلامت، جسارت ورزی و جرأت ابراز وجود، بسیار مورد تأکید قرار می‌گیرد. جسارت و تبعات آن مانند افزایش قدرت ریسک پذیری و خطر کردن، عاملی مهم در توفیق‌های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و سایر زمینه‌ها است. ویژگی‌های فرهنگی نظام اجتماعی و به خصوص تمرکز بر انگیزه‌های بیرونی، مانع عمده‌ای برای جسارت نشان دادن و خطر کردن است.

 تلاش عمده والدین برای شیرین کردن زندگی و به اصطلاح تربیت بادکنکی و همچنین تمایل عمده مدارس در ایجاد رفتارهای کلیشه‌ای و محدود، زمینه‌های جسارت ورزی دانش آموزان را از بین می‌برند یا کاهش می‌دهند. جرأت و جسارت در شرایطی تقویت می‌شود که انگیزه‌های درونی، اختیار تصمیم گیری و قدرت عمل مورد توجه قرار گیرند. والدین و اولیای مدارس ما تا چه اندازه اجازه جرأت کردن و جسارت را به کودکان و نوجوانان می‌دهند؟ امروزه جسارت با گستاخی و بی ادبی در بین ما رواج دارد؛ اما از نگاه روانشناختی، جسارتی که منجر به خروج از کلیشه‌ها و پویایی و نوآوری در زندگی می‌شود قابل تائید است.

 بنابراین در تربیت، شفاف بودن اهداف بسیار مهم است. هر چه می‌توانید با ارزیابی باورها و نگرش‌هایتان درباره انگیزه، روش‌های تفکر و جسارت ورزی، به دیدگاه‌های شفاف و واضحی در این خصوص برسید. هر چه با شک و تزلزل فکر و عمل کنید پیچیدگی‌ها ادامه داشته و بیشتر خواهد شد. همان گونه که دانش آموزان به انگیزه، روش تفکر و جسارت ورزی نیاز دارند والدین و مدارس نیز باید تمرین‌هایی را در این مورد آغاز کنند. شادابی و پویایی نسل جدید در گرو حوصله و تحرک والدین و مدارس است. با پذیرش اصل (( حق انتخاب )) در زندگی، باید زمینه‌های تفکر کنترلی و محدود کننده را کاهش دهیم. هر چه تمایل به تسلط و کنترل در ما بیشتر باشد انگیزه‌ها و جسارت ورزی کودکان و نوجوانان افت خواهد کرد. ما مسئولیت زندگی فرزندان را بر عهده داریم. اما تعیین کننده همه چیز زندگی آن‌ها نیستیم و باید مسیر حق انتخاب را از کودکی برایشان هموار سازیم.

مدرسه و تربیت

مدارس امروز ما، بیش از هر چیز به فضایی شاداب برای تجربه کردن و لذت بردن از زندگی نیاز دارند. متولیان آموزش و پرورش باید به بسترهای فرهنگی تربیت توجه کنند و زمینه‌های تقویت هویت فرهنگی را در دانش آموزان فراهم سازند. تقویت انگیزه‌ها، آموزش روش‌های تفکر و اجازه جسارت ورزی در مدارس، شرایط و امکانات مناسبی برای تربیت اخلاقی و فرهنگی دانش آموزان را فراهم خواهند آورد.

 ده نکته تربیتی برای اولیای مدارس:

۱- روحیه دینی را در دانش آموزان تقویت کنید و در برخورد با آنان، توانمندی‌هایشان را مدنظر بگیرید نه ناتوانی‌ها را.

 ۲- زمینه کسب تجربه‌های خوشایند از فعالیت‌های مستقل و آزاد را برای آن‌ها فراهم سازید و با نصیحت قدرت تحمّل دانش آموزان را برای مواجه شدن با ناکامی‌های احتمالی افزایش دهید.

 دهید.

 ۳- رفتار مصمّم، مطمئن و در عین حال مطلوب آنان را تقویت کنید و از انجام تنبیه و تحقیر آمیز درباره‌ی دانش آموزان خودداری نمایید.

 ۴- مهارت‌های اجتماعی شاگردان کمرو و فاقد اعتماد به نفس را افزایش دهید و آنان را با الگوهای رفتاری مطلوب آشنا کنید. از مقایسه کردن دانش آموزان بپرهیزید و تفاوت‌های فردی را مد نظر قرار دهید.

 ۵- در برخورد با دانش آموزان ملایم و منطقی باشید؛ اجازه ابراز وجود را به آن‌ها بدهید و به نظرشان احترام بگذارید.

مدرسه و تربیت

۶- نظر خویش را به شاگردان تحمیل نکنید و آن‌ها را به صورت ساده و عینی، قابل لمس و درک برایشان توضیح دهید.

۷- در حد توانایی‌هایشان به آنان مسئولیت بدهید و در حد لزوم به دانش آموزان اجازه فعالیّت و بازی دهید. در برخورد با آن‌ها حالت پذیرندگی داشته باشید نه طردکنندگی!

۸- بین شاگردان تبعیض قائل نشوید و با آنان یکسان رفتار کنید. از وابسته کردن بیش از حد دانش آموزان به خودتان بپرهیزید.

 ۹- در پرورش استعدادهای بالقوه آن‌ها جدیّت به خرج دهید. البته در شرایط آموزشی، بر فعالیت دانش آموزان در یادگیری تأکید کنید نه بر پیشرفت آنان، زیرا تأکید بر فعالیت یادگیری، به جای تأکید بر درستی و نادرستی پاسخ، برانگیزنده‌ی کوشش‌های دانش آموزان است.

 ۱۰- رقابت میان شاگردان را برای کسب نمره کاهش دهید. چون در موقعیت‌های آموزشی که میان دانش آموزان رقابت وجود دارد، حتّی کسانی که عزّت نفس بالایی دارند، با شکست رو به رو می‌شوند و به دنبال آن، انتقاد از خود در آنان افزایش می‌یابد.

منبع: تبیان

پنجشنبه ۸ اسفند ۱۳۹۲ - ۱۰:۳۱
کد خبر : 95627
بازدیدها: 298

پاسخی بگذارید »