یکشنبه ۰۶ فروردین ۱۳۹۶

تبلیغات

نباید عبور از دریچه کنکور را افسانه‌ای کنیم

danesheroz1 تیر ۲۶, ۱۳۹۲ ۰
نباید عبور از دریچه کنکور را افسانه‌ای کنیم

دانش روز: قائم مقام دانشگاه مذاهب اسلامی به تشریح نقش محوری معاونت پرورشی در مدارس، اهمیت جایگاه رسانه ها در فرهنگ سازی تربیتی و آسیب شناسی مسائل تربیتی دانش آموزان پرداخت

 به گزارش دانش روز،  سید احمد زرهانی نزدیک به  ۱۷ سال در وزارت آموزش و پرورش و به عنوان معاون وزیر و در عرصه های مختلف آموزشی و تربیتی فعالیت داشته است. وی در دوره های گذشته  از سال ۱۳۷۱-۱۳۶۳ مسئولیت معاونت پرورشی وزارت آموزش و پرورش را برعهده داشت و در حال حاضر در سمت قائم مقام دانشگاه مذاهب اسلامی مشغول به کار است. از وی حدود ۲۵ جلد کتاب در حوزه های تربیتی و فرهنگی به چاپ رسیده است.

  گفت‌وگوی کوتاهی با وی انجام داده‌ایم که در ذیل می‌خوانید.

  به طور کلی نقش محوری معاونت پرورشی در مدارس را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

 زرهانی: امور تربیتی در کنار امور آموزشی رسالت مشترکی دارد و این رسالت شناخت و پرورش استعدادهای کودکان و نوجوانان و تسهیل مراحل رشد آن‌ها از طریق فعالیت‌های دینی، اجتماعی، فرهنگی، هنری، ورزشی، اردویی و بازدیدها و کتابخوانی و مطالعه و برنامه های سمعی و بصری و استفاده از نرم افزارها و  فضای مجازی است و همه این ها میدان عمل مشترک معلمان و مربیان هستند و در تفکر اسلامی کار معلم ها کار انبیا است.

 

 
از دیدگاه جنابعالی جایگاه و نقش مربیان پرورشی در مدارس چگونه است؟

 زرهانی: جایگاه مربیان پرورشی به عواملی همچون انگیزه و علاقه ، دانش و توانمندی مربی و  استقبال اولیای خانه و مدرسه و نیز نگاه حاکمیت و جامعه  به مربی باز می گردد و اگر تمامی این فاکتورها فراهم شود، مربی امور تربیتی همچون ستاره می درخشد و مجموع این عوامل سبب ایجاد جایگاهی شایسته برای مربی پرورشی می شود.

 آیا معاونت پرورشی در حال حاضر نسبت به گذشته پیشرفت و رشدهای تربیتی داشته  است؟

 زرهانی: راه طی نشده زیادی در این زمینه پیش روی ما است و اگر نگاهی به نیمرخ فرهنگی و تربیتی دانش آموزان بیفکنیم و با نگرش آسیب شناسانه، مطالعه ای روی هنجارها و ناهنجارهایی که در جامعه وجود دارد، داشته باشیم در می یابیم که هنوز راه زیادی باقی است اگرچه امور تربیتی به تنهایی توانایی حل همه مشکلات را ندارد اما نقش اساسی ایفا می کند. به نظر می رسد بیش از آنچه که تلاش شده است باید تلاش کرد و کارهای نو، آدم های ورزیده و با انگیزه و مطلع در این حوزه بیشتر بشوند و خانه و مدرسه و جامعه امور تربیتی را بخش لاینفک و موردنیاز خود تلقی کند و نه مهمان ناخوانده. اگر سرمایه گذاری ما متناسب با  اندیشه های حضرت امام( ره) و  دیدگاه های مقام معظم رهبری در حوزه فرهنگی و تربیتی افزایش یابد، یعنی انسان های کارآمدتر، برنامه های غنی تر و فعالیت های متناسب تری داشته باشیم و احساس نیاز نیز در جامعه به وجود بیاید و خانواده و مدرسه دغدغه امور تربیتی  داشته باشند، حوزه معاونت پرورشی و امور تربیتی بیشتر شکوفا می شود و پیشرفت بیشتری حاصل خواهد شد. ما باید راهی در پیش گیریم تا خانه ومدرسه و جامعه نسبت به امور تربیتی احساس تشنگی کنند و اگر نقش امور تربیتی را مهم قلمداد کنیم و بابت ایفای این نقش هزینه بدهیم اسباب شکوفایی فراهم می شود و اگر آن را مقوله ای زائد بدانیم، هرگز احیا نمی شود.

   توجه آموزش و پرورش در چند سال اخیر به موضوع نماز و قرآن دو چندان شده است. شما این آموزش‌هایی که توسط معاونت پرورشی پایه‌ریزی شده است را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

 زرهانی: در امور تربیتی همیشه قرآن رکن بوده است و قرآن اساس تمدن اسلامی است و ما باید در آموزش و درست خوانی قرآن و آشنایی با کلید واژه های قرآنی و معانی آیات برای دانش آموزان تلاش کنیم و نیز در سطوح بالاتر نیز دانش آموزان باید با مفاهیم قرآنی آشنا شوند و نهایتا باید رفتار دانش آموزان ما قرآنی شود و بر همین اساس سرمایه گذاری روی قرآن باید صورت گیرد و خروجی مدارس و دانشگاه ها باید به شکلی باشد که فارغ التحصیلان قرآن را بشناسند اما هنوز هم  این امر تحقق نیافته است و هنوز هم بار آموزش قرآن بر دوش مساجد و جامعه مربیان قرآنی است و نظام های آموزشی ما هنوز به طور عمیق وارد آموزش قرآن نشده اند و هرنوع سرمایه گذاری معقول روی آموزش قرآن ارزشمند است. اما اینکه در آموزش و پرورش ایجاد مدارس قرآنی چه عملکرد داشته است نیازمند مطالعه کارشناسی میدانی است و نمی توان با چشم بسته اظهار نظر کرد و باید کارشناسانه و منصفانه در خصوص طرح ها نظرداد.

 موضوعات تربیتی در کشورمان چقدر اهمیت دارد و چرا باید به این موضوع توجه شود؟

 زرهانی: انقلاب اسلامی آمده است تا انسان و جامعه را بر اساس جهان بینی توحیدی بازسازی کند لذا تربیت جایگاه والایی دارد . تربیت نیز دارای ابعاد مختلفی چون اخلاقی، سیاسی، اجتماعی،  عاطفی، علمی و آموزشی است و اساسا انسان باید رشد متوازنی از تمامی ابعاد تربیتی داشته باشد و اگر امروز زندان های ما پر است به دلیل کاستی در امر تعلیم و تربیت است و یکی از عوامل مهم آن، عدم تربیت درست است و بخشی از این آسیب ها ریشه اقتصادی و سیاسی دارد اما سهم زیادی از آن ریشه تربیتی دارد لذا  ما در امتداد تمدن سازی در انقلاب اسلامی باید به سمت آسیب شناسی تربیتی رویم و بررسی کنیم برای اصلاح فرهنگ جامعه، در خانه، مدرسه، صدا و سیما و رسانه ها چه باید کرد و اگر این مطالعات با پشتوانه آکادمیک و با رعایت آنچه که در قرآن و سنت است، انجام گیرد به بازآفرینی و بازسازی در آموزش و پرورش و امور تربیتی می رسیم و باید برخی از برنامه ها را کنار گذاشته و برخی طرح های دیگر را آغاز کنیم و کسانی را به کار گیریم که ایجاد انگیزه و اندیشه کند. همچنین  از دید جامعه شناسی باید محاسن و معایب را باید از دریچه تعلیم و تربیت سنجید.  امور تربیتی به معنای عام یعنی  آماده سازی فرد برای ورود به جامعه و بهره مندی او از رشد متوازن و  ایجاد انگیزه و اندیشه دینی در او برای زندگانی موحدانه، برای رعایت تقوا و بسط عدالت.

 در مدارس تا چه میزان به تمامی ابعاد تربیتی توجه می‌شود؟

 زرهانی: متاسفانه آفت نظام آموزشی ما آموزش محور بودن و در آموزش هم کنکور و آزمون ورودی به دانشگاه محور بودن است و همین می شود که تمام انرژی ها و انگیزه ها به سمت پرکردن حافظه و تجارت برای سیستم های تست زنی  می رود و این هدر دادن سرمایه گذاری ها است. ما نیازمند به رشد علمی هستیم و اکنون نیز به جایگاه والایی در زمینه علمی در جهان دست یافته ایم اما لازمه این کار این نیست که ما محفوظات محور عمل کنیم و ما باید دانش آموز را رشید به تمام معنای کلمه در حد مقدورات و نه ایده آل و رویایی تربیت کنیم و این مستلزم این است که ما فلسفه وجودی مدارس را از نو تعریف کنیم و باید  فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی و امور تربیتی را بشناسیم و بشناسانیم . در این میان باید صدا و سیما و نشریات مختلف در اختیار نظام آموزشی و تربیتی بگیریم و آن ها به ما کمک کنند تا نظام تعلیم و تربیت اسلامی  را به جامعه آموزش دهیم و اگر دانش آموز از تمامی جنبه های تربیتی به رشد برسد، در جامعه معنی معروف و منکر را درک  و به صورت خود انگیخته عمل می کند و رشد علمی باید در کنار رشد عقلی و تربیتی و … باشد. ما نباید محفوظات و عبور از دریچه کنکور را این قدر افسانه ای کنیم که همه دار و ندار خانه و مدرسه و نظام تربیتی و آموزشی را برای این امر هزینه کنیم. این است که من تصور می کنم که ما باید به عنوان متولیان تعلیم و تربیت با جامعه و خانواده ها گفت و گو کنیم و به آسیب شناسی تربیتی پرداخت و قضاوت در امور تربیتی در ایران بدون آفت شناسی و بدون مشاهده رفتارهای روانی و اجتماعی نسل کنونی به سادگی میسر نیست. امور تربیتی که در یک محفظه محدود در یک مدرسه باشد و از ارتباطات اجتماعی و رسانه ای بی بهره بماند، کارآمد نخواهد بود و امور تربیتی  باید در هوای آزاد تنفس کند و ملعبه بازی های سیاسی در جامعه نشود و به دافعه ها و جاذبه های پیرامونی توجه نکند و نگاهش  به ایجاد تمدن اسلامی و حیات طیبه و ایجاد یک جامعه نو بر اساس سند تحول بنیادین و اسناد بالادستی باشد. این امور تربیتی می تواند در مدارس و جامعه شکوفا باشد.

   تاریخچه پرورشی و امور تربیتی را در کشورمان چگونه ارزیابی می‌کنید.

 زرهانی: شهیدان رجایی و باهنر به عنوان معماران تعلیم و تربیت اسلامی پس از انقلاب با الهام از قرآن و سنت و عترت رسول خدا و با الهام از اندیشه های امام راحل امور تربیتی را بازسازی و بازآفرینی کردند. تاریخچه امور تربیتی در ایران بعد از انقلاب با تاریخ آموزش و پرورش در ۳۵ سال اخیر گره خورده است و در کامیابی ها و ناکامی های هم سهیم هستند. امور تربیتی در این دوران گاهی به شدت مورد استقبال قرار می گرفت و گاهی مورد اقبال نبود و فراز و نشیب های زیادی را طی کرده است و امور تربیتی با وجود تمام این قبض و بسط ها تاکنون دوام آورده است و مهم این است که در راس نظام رهبر انقلاب بر احیای امور تربیتی از ۱۰ سال پیش تاکنون تاکید دارند و بر همین اساس ما باید بکوشیم با سبکی  اجتهادی امور تربیتی را احیا کنیم و این به احساس مسئولیت  خانه و مدرسه و جامعه در قبال مسائل تربیتی برمی گردد و در حال حاضر نیز در مسیر احیا قرار داریم.

  تاسیس اداره کل فرهنگی و هنری در معاونت پرورشی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

 زرهانی: تاسیس این اداره در سال ۶۴ توسط من انجام شد که ایجاد مدیریت فرهنگی و هنری ،مدیریت اردوها و اماکن تربیتی و احیای اردوهای رامسر و نیز ایجاد مدیریت مشاوره و تحقیق از برنامه های آن بود. طرح های تازه ای در اردوهای دانش آموزی صورت گرفت که از آن جمله می توان به برگزاری اولین مسابقات نهج البلاغه کشوری در رامسر با حضور مقام معظم رهبری که در آن زمان رئیس جمهور بودند، اشاره کرد.همچنین برگزاری مسابقات قرآنی و فرهنگی و ورزشی مختلف و راه اندازی نزدیک به هزار کانون های تربیتی از دیگر طرح های انجام شده در دهه ۶۰ به شمار می رود و همه این ها نشان دهنده تاثیر مثبت تاسیس اداره کل فرهنگی و هنری در معاونت پرورشی است.

  نقش تشکل‌های دانش‌آموزی و سازمان دانش‌آموزی در تعلیم و تربیت چیست؟

 زرهانی: تشکیلات دانش آموزی در این میان می تواند بسیار پرنگ وارد عمل شود و اساسنامه سازمان دانش آموزی در دهه ۶۰ تدوین شد و پس از انقلاب زمانی که سازمان پیشاهنگی منحل شد باید سازمان دیگری جایگزین آن می شد و ما  در هیئت دولت و در کمیسیون فرهنگی اساسنامه ای را تنظیم کردیم و بعد ها از دل آن اساسنامه سازمان دانش آموزی و سازمان جوانان تشکیل شد. اساسا می توان گفت تشکل های دانش آموزی در آموزش و پرورش موضوعیت دارد.

  نقش رسانه ها در امورتربیتی و فرهنگ سازی چیست؟

 زرهانی: همه با هم باید برای فرهنگ سازی دست به دست هم بدهند و نمی شود توقع از یک بخش محدود از وزارت آموزش و پرورش داشت و درآموزش و پرورش امور تربیتی رنگ و بوی تخصصی به خود می گیرد و حوزه معینی را باید پوشش دهد  و برای اینکه امور تربیتی در آموزش و پرورش پاسخگوی نیازهای جامعه باشد و بتوان رسالت خود را انجام دهد، دارای شرطی درونی و بیرونی است. شرط درونی باید این باشد که آدم ها با عشق، انگیزه و هدف وارد این عرصه شوند و دغدغه تعلیم و تربیت با آن ها باشد. شرط بیرونی نیز اقبال جامعه و خانواده و مدرسه است و اهمیت هزینه کردن برای آن اثبات شود. اگر این دو شرط فراهم شود نیاز به مغزهای متفکر خلاق برنامه ریز آینده نگر است که بتوانند طرح و برنامه های زنده و ارزنده بر اساس نوآوری ارائه دهند و از ورود به مباحث گذشته و بازسازی دوباره آن ها اجتناب کنند. در این میان رسانه ها می توانند در  سه حوزه نقش آفرین باشند. نقد عالمانه برنامه ها و حمایت از طرح های سازنده، انگیزه دادن به جامعه و خانه و مدرسه و حمایت روانی و فکری  از معلمان و مربیان و نیز دوری از اقدامات مغایر برنامه ها از نقش های سازنده رسانه ها به شمار می رود.

گفت‌وگو از شکوفه غیوری  / منبع:پانا

چهارشنبه ۲۶ تیر ۱۳۹۲ - ۱۱:۰۰
کد خبر : 38727
بازدیدها: 247

پاسخی بگذارید »