یکشنبه ۰۶ فروردین ۱۳۹۶

تبلیغات

قابل توجه دانش آموزان تجربی: طبقه‌ بندی جانداران در زیست شناسی

danesheroz1 آذر ۲۷, ۱۳۹۲ ۰
قابل توجه دانش آموزان تجربی: طبقه‌ بندی جانداران در زیست شناسی

دانش روز: جانوران بسیار گوناگونند. توانایی آن‌ ها با سازگاری در محیط‌های مختلف سبب شده است که این موجودات در سراسر کره زمین در شرایط گوناگون محیطی به شکل‌های متفاوت زندگی کنند.

به گزارش دانش روز، دانشمندان عقیده دارند که هنوز نیمی از انواع جانوران بر روی کره‌ی زمین شناخته‌نشده‌اند. مبحث جانوران بسیار می‌باشد و دراین نوشتار نکات کوتاه و مختصری بیان شده است.

تاریخ علم رده‌بندی جانداران همیشه با تغییر همراه بوده است. تغییری که محصول کشف هر گونه‌های جدید، دستیابی به دانش جدید درباره جانداران و همچنین گسترش و تحول روش‌های تحقیق است. امروزه نیز رایانه و فناوری‌های مربوطه به آن در کنار علوم مختلف، حوزه وسیعی از روش‌ها و ابزارهای جدید را در اختیار متخصصان رده‌بندی قرار می‌دهند.

تاکسونومی (آرایه‌شناسی) شاخه‌ای از علم زیست‌شناسی است که به مطالعه‌ی رده‌بندی جانداران می‌پردازد. این علم در یونان و روم باستان شکل گرفت. ارسطو فیلسوف مشهور یونانی از علاقه‌مندان به این علم بود. او جانداران را به ۱۴ گروه مانند پستانداران، پرندگان، ماهی‌ها و … تقسیم کرد و سپس افراد هر گروه را بر اساس اندازه به زیرگروه‌هایی قرار دارد. با گذر زمان این طبقه ‌بندی‌ها تغییراتی کرد.

 

اصول اولیه

 

 

برای این که کار بررسی جانداران، اعم از جانوران و گیاهان، ساده‌تر شود، آن‌ها را رده‌بندی یا طبقه‌بندی می‌کنند. در طبقه‌بندی زیست‌شناختی یا طبقه‌بندی علمی در زیست‌شناسی به بیانی دیگر طبقه‌بندی علمی جانداران، هر جانداری جایگاه ویژه‌ای از نظر دسته‌بندی دارد. به هر سطح از دسته‌بندی، یک آرایه گفته می‌شود. طبقه‌بندی علمی جانداران در واقع زیرمجموعه‌ای از دانش آرایه‌شناسی زیستی یا آرایه‌شناسی است.

 

 

 

 

طبقه‌بندی علمی جانداران شکلی از آرایه‌شناسی علمی است که باید آن را از طبقه‌بندی جانداران از سوی مردم عادی که بنیان علمی ندارند، بازشناخت. گرچه گاه اصطلاحات سامانه شناسی، آرایه‌شناسی و طبقه‌بندی علمی را به طور مترادف باهم به‌کاربرده می‌شوند و ممکن است برخی آن‌ها را باهم اشتباه گیرند؛ ولی هر یک تعریف و مرز و محدوده کاری مربوط به خود را دارند.

 

 

 

آرایه‌شناسی به توصیف، شناخت، طبقه‌بندی و نام‌گذاری اندام چه موجود و چه منقرض گفته می‌شود. در حالی که طبقه‌بندی علمی تنها بر بخشی از این دامنه یعنی همان گذاردن اندام‌ها در گروه‌هایی که ارتباط بین آن‌ها را بنمایاند، می‌پردازد.

 

طبقه‌بندی علمی کمک بزرگی در ثبت و گزارش اطلاعات، هم به دانشمندان و هم به مردم عادی می‌رساند. در واقع گام آغازین برای ادامه بررسی‌های آرایه‌شناختی به شمار می‌رود. سامانه شناسی نیز هرچند در عمل کل حوزه کاری «آرایه‌شناسی» را در بر می‌گیرد ولی هدف اصلی‌اش پی بردن به چگونگی خویشی‌ها و نسبت‌های اندام‌ها در طول زمان است.

 

 تحول

 

روش‌های گوناگونی برای طبقه‌بندی جانداران ارائه شده است که در ابتدا کارلوس لینه به سال ۱۷۳۵ میلادی طبقه‌بندی خود را دو سلسله‌ای ارائه داد و آن‌ها را به گیاهان و جانوران تقسیم کرد. پس از آن ارنست هکل در سال ۱۸۶۶ طبقه‌بندی سه سلسله‌ایی ارائه کرد و تقسیم‌بندی آن به صورت آغازیان، گیاهان و جانوران بود. با گذشت زمان کوپلند این تقسیم‌بندی را توسعه داد و تقسیم‌بندی چهار سلسله‌ایی ارائه داد که در آن تقسیم‌بندی آن به صورت مونرا، آغازیان، گیاهان و جانوران تقسیم‌بندی کرد. ویتکر در سال ۱۹۶۹ میلادی این تقسیم‌بندی را ۶ سلسه ای کرد و قارچ‌ها و باکتری‌ها را در سلسله جداگانه در نظر گرفت.

 

 

 

طبقه‌بندی جانوران:

 

 

 

بی‌مهرگان:

 

طبقه‌بندی جانداران

 

بی‌مهرگان گروه بزرگی از جانوران را تشکیل می‌دهند که در همه جای کره زمین پراکنده هستند و شامل شاخه‌ها و رده‌های زیادی هستند. بی‌مهرگان فراوان‌ترین گروه جانوران روی زمین‌اند.

 

 

 

الف) بی‌مهرگان ساده مانند اسفنج‌ها، کیسه‌تنان و کرم‌ها.

 

ب) بی‌مهرگان پیشرفته مانند نرم‌تنان، بندپایان و خار پوستان.

 

 

 

به طور مثال حشرات که هم در خشکی و هم در آب قابل‌مشاهده‌اند؛ بدنی شامل سر، سینه و شکم دارند. معمولاً دارای سه جفت پا و دو جفت بال هستند که به سینه متصل است.

 

 

 

 

 

چشم‌های آن ها ساده و مرکب است. علت سازگاری مناسبشان درطبیعت این است که از غذاهای متنوع استفاده می‌کنند و سرعت زیاد تولیدمثل دارند. (مگس، سنجاقک، ملخ)

 

 

مهره‌داران:

 بدن این جانداران دارای سر، تنه و دم است. دارای اسکلت داخلی می باشند و مغز آن ها درون جمجمه قرار دارد. دستگاه گردش خون بسته دارند؛ خون آن ها دارای گلبول های سفید و هموگلوبین در گلبول های قرمز است.

الف) مهره‌داران خونسرد مانند ماهی‌ها، دوزیستان.

 

ب) مهره‌داران خونگرم مانند پرندگان و پستانداران.

 

 

 

 

ماهی‌ها:

 

ماهی‌ها از لحاظ شکل، رنگ و اندازه و نوع غذای مصرفی و نوع رفتارها، با یکدیگر متفاوتند.

 

 

خزندگان:

لاک‌پشت‌ها، سوسمارها، مارها و تمساح‌ها خزندگانی هستند که ساکن خشکی و یا به طور ثانویه در آب زندگی می‌کنند. این جانوران در پوست خود پولک‌دارند و با شش تنفس می‌کنند، قلب آن‌ها چهار حفره‌ای است. تخم‌گذار و تخم آن‌ها دارای پوسته است دایناسورها قدیمی‌ترین خزندگان هستند که حدود ۶۵ میلیون سال پیش بر روی زمین زندگی می کرده‌اند.

 

 

 

پرندگان:پوست آن‌ها دارای پر و منقار آن‌ها شاخی است. در این جانوران دست‌ها تبدیل به بال شده است. قلب آن‌ها چهار حفره‌ای است دمای بدن آن‌ها ثابت است (خون گرم) حدود ۱۰ هزار گونه آن‌ها شناخته شده است. پرها که سبک و مقاومند بدن را گرم نگه می‌دارند و هم به پرواز کمک می‌کند. پرندگان از لحاظ شکل بدن، پاها، منقار … فرق های زیادی باهم دارند.

 

 

 

طبقه‌بندی جانداران

 

پستانداران:

 

پستانداران در همه جای زمین زندگی می‌کنند.

 

ویژگی‌های مشترک آن‌ها عبارتنداز:

 

 

 

 

پوست آن‌ها مو دارد.

 

 

قلب چهار حفره‌ای دارند.

 

 

گلبول های قرمز خون هسته ندارند.

 

 

حفره عمومی توسط دیافراگم به دو بخش تقسیم شده است

 

 

دما بدن ثابت دارند.

 

 

لقاح داخلی دارند و مراحل رشد جنین در درون رحم صورت می‌گیرد و نوزاد از غدد پستانی شیر می‌خورد. حدود ۵۰۰۰ گونه پستاندار شناخته شده است.

 

 

قدرت یادگیری پستانداران نسبت به سایر مهره‌داران زیاد تر است.

 

منبع:  تبیان – تهیه: مرتضی عرفانیان

چهارشنبه ۲۷ آذر ۱۳۹۲ - ۱۹:۵۹
کد خبر : 81016
بازدیدها: 918

پاسخی بگذارید »